Special Intensive Revision
Special Intensive Revision
Special Intensive Revision Information
Map elector with previous SIR
Voters Mapping
Addition of Voters
महाराष्ट्रातील SIR ची प्रारूप मतदार यादी 31 ऑगस्ट 2026 रोजी प्रसिद्ध होणार आहे. सुधारित वेळापत्रकानुसार 1 सप्टेंबर ते 30 सप्टेंबर 2026 या काळात दावे व हरकती दाखल करता येतील; त्यानंतर त्यांची सुनावणी/निराकरण 22 ऑक्टोबरपर्यंत होईल आणि अंतिम मतदार यादी 27 ऑक्टोबरला प्रसिद्ध होणार आहे.
31 ऑगस्टला यादी आल्यावर काय करायचे?
- सर्वप्रथम आपले नाव तपासा
- नाव आहे का?
- नावाची स्पेलिंग बरोबर आहे का?
- वय/जन्मतारीख, फोटो, पत्ता योग्य आहे का?
- मतदार क्रमांक (EPIC) आणि मतदान केंद्र योग्य आहे का?
- नाव गायब असेल तर घाबरू नका.
प्रारूप यादी म्हणजे अंतिम यादी नाही. नाव वगळले गेले असल्यास 31 ऑगस्ट–30 सप्टेंबर या कालावधीत दावा करून नाव समाविष्ट करण्याची संधी आहे. - नाव चुकीचे असल्यास दुरुस्ती मागता येईल.
नाव, पत्ता, वय, फोटो इत्यादीमध्ये त्रुटी असल्यास त्यासाठी दावा/हरकत दाखल करता येते. - तुमच्या कुटुंबातील प्रत्येक मतदाराचे नाव स्वतंत्रपणे तपासा.
विशेषतः वृद्ध व्यक्ती, स्थलांतरित सदस्य किंवा ज्यांचे नाव SIR मध्ये पडताळले गेले नाही अशांची नावे काळजीपूर्वक तपासा. - जर 2025 च्या मतदार यादीत नाव होते पण 2026 च्या Draft मध्ये नाही, तर महाराष्ट्र CEO च्या SIR पोर्टलवर अशा मतदारांसाठी स्वतंत्र ASDD (Absent/Shifted/Dead/Duplicate) तपासणीची सुविधाही उपलब्ध आहे.
सर्वात महत्त्वाचे
31 ऑगस्टला यादी पाहिल्यानंतर नाव नसल्यास “आता काही करता येणार नाही” असे अजिबात नाही. उलट त्या दिवसापासून दावा दाखल करण्यासाठी महत्त्वाचा कालावधी सुरू होतो.
प्रारूप यादी 31ऑगस्ट 2026, दावे-हरकती 31ऑगस्ट ते 30 सप्टेंबर, सुनावणी/निराकरण 22 ऑक्टोबर पर्यंत, आणि अंतिम यादी 27 ऑक्टोबर 2026.
31 ऑगस्ट हा घाबरण्याचा दिवस नाही, तर नाव दुरुस्त करण्याची संधी सुरू होण्याचा दिवस आहे.
31 ऑगस्टला यादी आल्यावर नेमके काय करायचे?
- सर्वात आधी यादी कुठे पहाल?
ceo.maharashtra.gov.in
- – महाराष्ट्र CEO ची SIR पोर्टल
voters.eci.gov.in
- काय तपासायचे – ही 5 मुद्द्यांची चेकलिस्ट • नाव यादीत आहे का?
- स्पेलिंग, वडिलांचे/पतीचे नाव बरोबर आहे का?
- वय / जन्मतारीख, लिंग बरोबर आहे का?
- फोटो आणि पत्ता बरोबर आहे का?
- EPIC नंबर आणि मतदान केंद्र बरोबर आहे का?
- नाव नसेल तर काय करायचे?
ही प्रारूप यादी आहे, अंतिम नाही. त्यामुळे “आता काही करता येणार नाही” असे अजिबात नाही.
तुम्हाला 31 ऑगस्ट ते 30 सप्टेंबर या काळात दावा दाखल करता येईल.
- नवीन नाव नोंदणीसाठी / वगळलेले नाव पुन्हा समाविष्ट करण्यासाठी: नमुना क्रमांक 6 (Form 6) आवश्यक कागदपत्रे आणि घोषणापत्रासह भरायचा आहे.
- 2025 च्या यादीत होते पण 2026 च्या Draft मध्ये नाही?
अशांसाठी महाराष्ट्र CEO च्या SIR पोर्टलवर ASDD (Absent / Shifted / Dead / Duplicate) ची स्वतंत्र तपासणी सुविधा असेल. तिथे कारण समजेल – तुम्ही अनुपस्थित, स्थलांतरित, दुबार म्हणून दाखवले आहात का.
- नावात चूक असेल तर?
नाव, पत्ता, वय, फोटो यात काहीही चूक असेल तर दुरुस्तीसाठी नमुना क्रमांक 8 (Form 8) भरता येईल. - कुटुंबासाठी काय करायचे?
तुमचे एकट्याचे नाही, घरातील सर्वांचे तपासा.
विशेषतः:
- वृद्ध व्यक्ती
- शिक्षण/नोकरीसाठी बाहेर गेलेले सदस्य
- ज्यांनी SIR फॉर्म भरला नव्हता / BLO कडे पडताळणी झाली नव्हती
लक्षात ठेवायच्या 2 महत्त्वाच्या गोष्टी
- कागदपत्रे तयार ठेवा: आधार, जन्म पुरावा, पत्त्याचा पुरावा, 2025 च्या यादीतील तपशीलाचा स्क्रीनशॉट/फोटो, आणि एक पासपोर्ट फोटो.
- 30 सप्टेंबर नंतर वाट पाहू नका: या कालावधीत आलेल्या दावे-हरकतींवर 24 ऑगस्ट ते 22 ऑक्टोबर दरम्यान सुनावणी होईल, आणि मगच 27 ऑक्टोबरला अंतिम यादी येईल.
थोडक्यात – 01 सप्टेंबर यादी पाहा, चूक सापडली तर त्याच दिवशी Form 6 / Form 8 ने दावा दाखल करा. हीच तुमची मतदार यादीतील हक्काची जागा टिकवण्याची खिडकी आहे
OFFICE OF THE CHIEF ELECTORAL OFFICER, MAHARASHTRA
General Administration Department, 6th Floor Annex Building. Madam Cama Marg, Mantralaya, Mumbai
400 032
Date: 31 August 2026
Press Note on Draft Publication of Electoral Roll in SIR-2026
Publication of Draft Electoral Rolls
As per the schedule prescribed by the Election Commission of India under the Special Intensive Revision (SIR) 2026, the Draft Electoral Rolls of all 288 Assembly Constituencies in Maharashtra have been published today, ie. 31.08.2026. These Draft Electoral Rolls are available for citizens on the Election Commission of India’s Voter Service Portal (https://voters.eci.gov.in/), the website of the Chief Electoral Officer, Maharashtra State (https://ceoelection.maharashtra.gov.in/ceo/), as well as on the websites of the respective District Election Officers. The Draft Electoral Rolls are also being made available to representatives of recognised political parties at the district level, both in soft and hard copy.
Lists of electors whose names were included in the electoral rolls prior to the commencement of the revision but could not be included in the Draft Electoral Rolls, along with the reasons therefor, namely Absent / Shifted / Dead / Duplicate / Other (ASDDO), have also been made available on the above-mentioned websites. These lists are also being displayed on the notice boards of important Government offices in the districts.
Prior to the commencement of the Special Intensive Revision, the total number of electors in Maharashtra was 9,78,54,049. Out of these, 7,71,65,562 electors (78.86%) have been included in the Draft Electoral Rolls. This includes 3,95,89,905 male electors, 3,75,72,570 female electors and 3,087 third-gender electors. The district-wise number of electors included in the Draft Electoral Rolls is enclosed as Annexure-1.
A total of 2,06,88,487 electors (21.14%) from the previous electoral rolls could not be included in the Draft Electoral Rolls as their Enumeration Forms were not collected, due to the following reasons:
- Being absent/not found at the place of residence mentioned in the Electoral Roll;
- Having shifted from the place of residence as mentioned in Electoral Roll;
- Being dead;
- Having been enrolled elsewhere/being a duplicate entry;
- Other reasons, including refusal by the elector to fill and submit the Enumeration Form, etc.
The district-wise number of such electors (ASDDO)is enclosed as Annexure-1.
As per the schedule of the Election Commission of India, an opportunity to file claims and objections in respect of the Draft Electoral Rolls will be available for a period of one month, from 31.08.2026 to 30.09.2026.
. Eligible electors whose names have not been included in the Draft Electoral Rolls, as well as new electors who have attained or will attain the age of 18 years on or before 01.10.2026, may apply for inclusion of their names in the electoral roll by submitting Form-6 along with the prescribed declaration. After due verification, the concerned Electoral Registration Officer (ERO) will take an appropriate decision on such applications, and the names of eligible electors will be included in the Final Electoral Rolls.
.
If any person has an objection to the inclusion of a particular name in the electoral roll, a person who is an elector in the concerned Assembly Constituency may file such objection in Form-7.
If any correction is required in an entry (e.g. correction in name, address, age, gender,etc.) in the electoral roll, the concerned elector may submit a request for such correction through Form-8.
Any person who makes a false declaration or statement while applying for inclusion of a name, correction of an entry, or deletion of a name from the electoral roll is liable for imprisonment for a term which may extend to one year, or with fine, or with both, under Section 31 of the Representation of the People Act, 1950.
During the period for filing claims and objections, lists of claims and objections received Assembly Constituency-wise will be prepared every week by the Electoral Registration Officers. Such lists will also be made available on the websites of the respective District Election Officers and the Chief Electoral Officer, Maharashtra.
Notices will be issued by the Electoral Registration Officers to electors included in the Draft Electoral Rolls who are unmapped with the electoral rolls of 2002-2004 (Unmapped Electors), as well as to electors whose mapping has been completed but where Logical Discrepancies have been identified. Upon submission of documents prescribed by the Election Commission of India, or any other valid documents, by the concerned electors, the same will be duly verified and an appropriate decision will be taken.
There are 288 Electoral Registration Officers (EROs), one for each of the 288 Assembly Constituencies in the State, and more than 7,000 Assistant Electoral Registration Officers (AEROS) have been notified. The process relating to claims and objections, as well as notices issued in this regard, will be completed at their respective levels during the period from 31.08.2026 to 29.10.2026.
Upon completion of the above process, the Final Electoral Rolls will be published on 04.11.2026, as per the schedule prescribed by the Election Commission of India.
If an application submitted by an elector for correction in the electoral roll is rejected by the Electoral Registration Officer due to non-submission or insufficiency of the prescribed documents, the concerned elector may submit a fresh application after furnishing the required documents or may file an appeal under Section 24 of the Representation of the People Act, 1950.
Rationalisation of Polling Stations
As per the directions of the Election Commission of India, Rationalisation of polling stations in the State has been undertaken as part of the Special Intensive Revision.
Prior to rationalisation, the total number of polling stations in the State was 1,00,253. A total of 394 new polling stations were added, while 431 polling stations were deleted due to a reduction in the number of electors. Consequently, the total number of polling stations in the State now stands at 1,00,216.
Similarly, the locations of 1,403 polling stations have been changed. This includes, in particular, polling stations in Mumbai City, Mumbai Suburban, Thane and Palghar districts, which were earlier established in temporary structures and have now been shifted, within the same polling station area, to permanent premises/buildings. This exercise has been carried out in accordance with the standing instructions of the Election Commission of India regarding setting up of polling stations in permanent locations.
Annexure-1
Electors in Draft Electoral Roll SIR-2026 (as on 31-08-2026)
Annexure-2
Uncollectable EF – The electors not included in Draft Eroll of SIR-2026
________ ALSO READ _____
मुख्य निवडणूक अधिकारी कार्यालय, महाराष्ट्र राज्य,मुंबई
दि. ०६ ऑगस्ट २०२६
प्रसिध्दीपत्रक
महाराष्ट्र राज्यामध्ये मतदार याद्यांच्या विशेष सखोल पुनरिक्षणाचा (Special Intensive Revision) कार्यक्रम चालु असुन भारत निवडणूक आयोगाने सुधारित केलेल्या वेळापत्रकानुसार सध्याच्या मतदार यादीतील मतदारांनी दि.17.08.2026 या दिनांकापर्यंत गणना अर्ज भरुन गृहभेटीस येणाऱ्या संबंधित मतदान केंद्रस्तरीय अधिकारी (BLO) यांच्याकडे द्यावयाची आहेत. गणना अर्ज भरुन व त्यावर स्वाक्षरी करुन दिलेल्या मतदारांची नावे दिनांक 24.08.2026 रोजी प्रसिध्द होणाऱ्या प्रारुप मतदार यादीमध्ये समाविष्ट होतील. लोकप्रतिनिधीत्व अधिनियम, 1950 च्या कलम 17 व 18 नुसार कोणत्याही व्यक्तीस एकापेक्षा जास्त जागी आपले नाव मतदार यादीत नोंदविता येत नाही. सबब, ज्या मतदारांची नावे सध्याच्या मतदार यादीमध्ये एकापेक्षा अधिक ठिकाणी असतील अशा मतदारांनी त्यांच्या सध्याच्या ठिकाणचाच गणना अर्ज भरुन द्यावा. संबंधित मतदाराच्या दुसऱ्या ठिकाणच्या गणना अर्जावर Already Enrolled’ असे नमूद करण्यात येईल व त्या ठिकाणी त्याचे नाव समाविष्ट होणार नाही. या प्रारुप याद्या मतदार नोंदणी अधिकारी यांच्या कार्यालयात तसेच भारत निवडणूक आयोग / मुख्य निवडणूक अधिकारी यांच्या अधिकृत संकेतस्थळावर उपलब्ध असतील.
ज्या पात्र मतदारांची नावे वर नमूद प्रारुप मतदार यादीमध्ये आढळुन येणार नाहीत किंवा जे नव मतदार असतील त्यांना दिनांक 24.08.2026 ते दि. 23.09.2026 या कालावधीत मतदार यादीत नाव समाविष्ट करण्यासाठी नमुना 6 (त्यासोबतच्या घोषणापत्र व आवश्यक कागदपत्रासह) भरण्याची सुविधा उपलब्ध राहील. मतदार नोंदणी अधिकारी यांच्याकडुन सदर अर्जाची पडताळणी करुन पात्र मतदारांची नावे अंतिम मतदार यादीत समाविष्ट करण्यात येतील. या एका महिन्याच्या कालावधीत (दावे व हरकतीचा कालावधी) मतदार यादीत नाव समाविष्ट करण्यासाठी किंवा नोंदींमध्ये दुरुस्ती करण्यासाठी संबंधित मतदार अनुक्रमे नमुना 6 किंवा 8 भरु शकेल. तसेच संबंधित मतदार संघातील कोणताही मतदार सदर यादीतील कोणतीही नोंद वगळण्यासाठी नमुना 7 भरुन हरकत घेऊ शकेल. मतदार यादीच्या अनुषंगाने नाव समाविष्ट करणे, सुधारणा करणे किंवा नाव वगळण्यासाठी अर्ज करताना चुकीची घोषणा / विधान केल्यास लोकप्रतिनिधीत्व अधिनियम, 1950 च्या कलम 31 नुसार संबंधित व्यक्ती 1 वर्षापर्यंतची शिक्षा किंवा दंड किंवा दोन्ही यांना पात्र ठरते. अंतिम मतदार यादी दिनांक 27.10.2026 रोजी प्रसिध्द करण्यात येणार आहे.
लोकप्रतिनिधीत्व अधिनियम, 1950 च्या कलम 22 व 23 मधील तरतुदीनुसार अंतिम मतदार याद्या प्रसिध्द झाल्यानंतरही मतदार यादीमधील नोंदीमध्ये सुधारणा करता येते किंवा नाव समाविष्ट करता येते. सबब, अंतिम मतदार यादी प्रसिद्ध झाल्यानंतरही पात्र व्यक्तीस आपले नाव मतदार यादीमध्ये समाविष्ट करण्यासाठी विहीत नमुना क्र. 6 मध्ये अर्ज करता येईल. मतदार यादीमधील सुधारणा ही निरंतर अद्यतन प्रक्रिया (Continuous Updation) आहे याची सर्व नागरीकांनी नोंद घ्यावी.
परिपत्रक पीडीएफ लिंक
मुख्य निवडणूक अधिकारी, महाराष्ट्र राज्य यांचे कार्यालय
क्रमांक ईएलआर-२०२६/प्र.क्र.७०/२६/नि.६
सामान्य प्रशासन विभाग,मंत्रालय, मुंबई ४०००३२.
दिनांक: ०७ ऑगस्ट, २०२६
प्रति,
१. आयुक्त, बृहन्मुंबई महानगरपालिका तथा जिल्हा निवडणूक अधिकारी, मुंबई शहर व मुंबई उपनगर.
२. सर्व जिल्हाधिकारी व जिल्हा निवडणूक अधिकारी, (मुंबई शहर व मुंबई उपनगर वगळता)
३. सर्व अतिरिक्त जिल्हा निवडणूक अधिकारी.
विषयः मतदार याद्यांचे विशेष सखोल पुनरिक्षण, २०२६ मतदान केंद्रस्तरीय अधिकाऱ्यांना (BLO) द्यावयाच्या सुचना…
संदर्भ:-
१. भारत निवडणूक आयोगाचे पत्र क्र. २३/२०२५-ERS (Vol.1) दि.१४.०५.२०२६
२. भारत निवडणूक आयोगाचे समक्रमांकाचे पत्र दि.०४.०८.२०२६
३. या कार्यालयाचे समक्रमांकाचे पत्र दि. १९.०७.२०२६
महोदय/महोदया,
भारत निवडणूक आयोगाच्या संदर्भ क्र.१ येथील पत्रान्वये राज्यामध्ये विशेष सखोल पुनरिक्षणाचा कार्यक्रम घोषित केला आहे. आयोगाच्या दि.०४.०८.२०२६ च्या पत्रान्वये याबाबतच्या वेळापत्रकामध्ये सुधारणा करण्यात आल्या आहेत. त्यानुसार मतदारांच्या घरोघरी भेट देऊन गणना प्रपत्र भरुन घेण्याचा कालावधी दिनांक १७.०८.२०२६ पर्यंत वाढविण्यात आलेला आहे. बहुतांश जिल्ह्यांमध्ये गणना अर्ज भरुन घेण्याची कार्यवाही ९० टक्के पेक्षा जास्त झालेली असली तरी काही जिल्ह्यांमध्ये अद्यापही ही कार्यवाही पुढील काही दिवसाकरिता चालु राहणार आहे. मतदान केंद्रस्तरीय अधिका-यांच्या गृहभेटी तसेच गणना प्रपत्र भरुन घेण्याच्या संदर्भात दक्षता घेण्यासाठी “मतदान केंद्रस्तरीय अधिकारी (BLO) यांना महत्वाच्या सुचना” या शिर्षकाखालील एक सुचनापत्रक आपणांस दिनांक २३.०७.२०२६ रोजी पाठविण्यात आलेले होते व सर्व मतदान केंद्रस्तरीय अधिकारी यांना उपलब्ध करुन देण्यास कळविण्यात आलेले होते. त्यातील काही महत्वाच्या सुचना पुन्हा खाली नमूद करण्यात येत आहेत
१. मतदान केंद्रस्तरीय अधिकारी यांनी प्रत्येक मतदाराच्या घरी किमान एक वेळ भेट देणे अनिवार्य आहे.
२. गृहभेटीच्या घर बंद असल्यास किंवा मतदार/कुटूंबातील कोणताही प्रौड सदस्य घरी उपस्थित नसल्यास किमान तीन वेळा भेट देऊन त्याच्या नोंदी (पंचनाम्याच्या स्वरुपात) ठेवणे आवश्यक आहे.
३. गणना प्रपत्रातील दुसऱ्या भागातील माहिती (मागील SR ची संबंधित मतदाराची किंवा त्याच्या नातेवाईकाची) भरण्यास मतदाराला मतदान केंद्रस्तरीय अधिकाऱ्यांनी पुर्ण सहकार्य करावयाचे आहे.
४. वरील माहिती उपलब्ध नसल्यास (Unmapped Electors) सुध्दा संबंधित मतदाराने भाग ३ मधील कौटुंबिक माहिती भरुन सही केल्यानंतर सदर गणना प्रपत्र स्विकारणे अनिवार्य आहे, केवळ मागील SIR मधील
तपशील उपलब्ध नाही/ भरलेला नाही या कारणास्तव कोणताही गणना प्रपत्र नाकारता येणार नाही. अशा प्रकरणी संबंधित मतदाराचे नाव प्रारुप मतदार वादीत समाविष्ट होईल मात्र जुळवणी झालेली नसल्याने त्यांना आयोगाने विहित केलेल्या कोणतेही एक कागदपत्र तयार ठेवावे लागेल व ते याबाबतची नोटीस प्राप्त झाल्यावर द्यावे लागेल, अशी कल्पना मतदारांना देण्यात यावी.
५. राजकीय पक्षांच्या कार्यालयात कैम्प लावणे किंवा त्यांच्या निर्देशानुसार कृती करणे प्रतिबंधीत आहे.
६. Uncollected EF या प्रवर्गातील मतदारांची माहिती राजकीय पक्षांच्या BLAना आगाऊरित्या दिल्यास व त्याअनुषंगाने त्यांच्याकडुन संबंधित मतदारांसंबंधी माहिती प्राप्त झाल्यास गणना प्रपत्र भरुन घेता येतील व Uncollected EF ची संख्या कमी होऊ शकेल. या अनुषंगाने BLO-BLA यांचा नियमीत संपर्क असणे आवश्यक आहे.
७. गणना प्रपत्र ऑनलाईन पध्दतीने प्राप्त झाल्यास संबंधित मतदाराच्या घरी भेट देऊन मतदाराच्या रहिवासाची पडताळणी करणे अनिवार्य आहे.
८. मतदाराकडून भरुन व स्वाक्षरी करुन घेतलेले गणना प्रपत्र किंवा Uncollected या गटातील गंणना प्रपत्राचे Digitization केल्यानंतर काही बदल करणे आवश्यक असल्यास, सदर गणना प्रपत्र Roll Back करण्यासाठी BLO यांनी AERO/ERO याना विनंती करावी व संबंधित AERO/ERO यांनी वस्तुस्थिती विचारात घेऊन. कार्यवाही करावी.
९. संबधित मतदार यादी भागातील सर्व क्षेत्रातील मान्यवर/नामांकित व्यक्तींची व त्यांच्या कुटूंबियाची नावे प्रारुप मतदार यादीत असल्याची खात्री करणे आवश्यक असल्याने त्या अनुषंगाने या कार्यालयाकडून दिलेल्या सुचनांचे पालन करण्यात यावे.
वर नमुद सर्व निर्देश/सुचना सर्व मतदार नोंदणी अधिकारी/ सहायक मतदार नोंदणी अधिकारी/ मतदान केंद्रस्तरीय अधिकारी पर्यवेक्षक / मतदान केंद्रस्तरीय अधिकारी यांच्या निदर्शनास तात्काळ आणण्यात यावे व त्याची पोच घेण्यात यावी. सदर निर्देशांचे अनुपालन न झाल्यास किंवा मतदारांकडुन या अनुषंगाने प्राप्त तक्रारीमध्ये तथ्य असल्याचे निदर्शनास आल्यास त्याची गंभीर दखल घेण्यात येईल याची कृपया नोंद घ्यावी.
👉 परिपत्रक पीडीएफ लिंक 👈
आपला,
(म.रा.पारकर)
उप सचिव व सह मुख्य निवडणूक अधिकारी,
महाराष्ट्र राज्य
सर्व उप जिल्हाधिकारी व उपजिल्हा निवडणूक अधिकारी,
_______ALSO READ ______
भारत निवडणूका
मिडहत्णूक आयोग
भारत निवडणूक आयोग
निवडणूक सदन,
अशोक रोड, नवी दिल्ली – ११०००१
क्र. 23/2026-ERS (खंड-II)
दिनांक : ४ ऑगस्ट २०२६
प्रति,
मुख्य निवडणूक अधिकारी,
महाराष्ट्र राज्य,
मुंबई.
विषय : दि. ०१.१०.२०२६ या पात्रता दिनांकाच्या अनुषंगाने मतदार यादीच्या विशेष सखोल पुनरीक्षण (SIR) कार्यक्रमामध्ये सुधारणा – बाबत.
महोदय,
आयोगाच्या आदेश क्र. 23/2025-ERS (खंड-II) दिनांक 14.05.2026 व 15.07.2026 तसेच आपल्या पत्र क्र. ELR 2026/C.R.70/Election-6 दिनांक 04.08.2026 च्या संदभांने कळविण्यात येते की, महाराष्ट्र राज्यासाठी विशेष सखोल पुनरीक्षण (SIR) कार्यक्रमामध्ये खालीलप्रमाणे सुधारित वेळापत्रक मंजूर करण्यात आले आहे.
अ. क्र.
पुनरीक्षणाची कार्ये
सुधारित वेळापत्रक
१ बीएलओमार्फत घराघर भेटी
३०.०६.२०२६ ते १७.०८.२०२६
२ मतदान केंद्रांचे पुनर्रचनेकरण / पुनर्व्यवस्थापन
१७.०८.२०२६
३ प्रारूप मतदार यादीचे प्रकाशन
२४.०८.२०२६
४ दावे व हरकती दाखल करण्याचा कालावधी
२४.०८.२०२६ ते २३.०९.२०२६
५ दावे व हरकतींची नोटीस प्रक्रिया / निकाली काढले
२४.०८.२०२६ ते २२.१०.२०२६
६ अंतिम मतदार यादीचे प्रकाशन
२७.१०.२०२६
२. आयोगाच्या वरील निर्णयाची माहिती संबंधित सर्व अधिकारी व कर्मचान्यांना देण्यात यावी. सुधारित वेळापत्रकाची व्यापक प्रसिद्धी सर्व उपलब्ध माध्यमांद्वारे करण्यात यावी. तसेच सर्व राजकीय पक्षांनाही सुधारित वेळापत्रकाची लेखी माहिती देण्यात यावी.
आपला विश्वासू,
परिपत्रक पीडीएफ लिंक
(संदीप कुमार) अवर सचिव
प्रत : मुख्य सचिव, महाराष्ट्र राज्य.
भारत निर्वाचन आयोग
निर्वाचन सदन
ELECTION COMMISSION OF INDIA
Nirvachan Sadan, अशोक रोड, नई दिल्ली-110001 Ashoka Road, New Delhi-110001
No.23/2026-ERS (Vol.-II)
Dated: 4th August, 2026.
To,
The Chief Electoral Officer,
Maharashtra,
Mumbai
Subject: Special Intensive Revision (SIR) of Electoral Roll w.r.t. 01.10.2026 as the qualifying date-Revised Schedule-regarding.
Sir,
I am directed to refer to the Commission’s order No. 23/2025-ERS (Vol.II) dated 14.05.2026 & 15.07.2026, related to schedule of the Special Intensive Revision and your request vide letter no. EL.R 2026/C.R.70/Election-6 dated 04.08.2026, and to state that the Commission has decided to revise the said schedule for Maharashtra as below-
Sl. No.
Revision Activities
Revised Schedule
- House to house visits by BLOS
30.06.2026 to 17.08.2026
- Rationalization/Re-arrangement of Polling Stations
17.08.2026
- Draft Publication
24.08.2026
- Period for filling claim & objections
24.08.2026 to 23.09.2026
- Notice Phase/Disposal of claims & objections 24.08.2026 to 22.10.2026
- Final publication
27.10.2026
- All the officials/officers concerned shall be informed of the Commission’s above decision and wide publicity of the modified schedule shall be made through all available media. Political Parties shall also be informed of the modified schedule in writing.
Yours faithfully,
(SANDEEP KUMAR)
UNDER SECRETARY
Copy to: Chief Secretary, Maharshtra
महाराष्ट्र शासन सामान्य प्रशासन विभाग
शासन निर्णय क्रमांक:- ईएलआर-२०२६/प्र.क्र.८५/नि-६, मंत्रालय, मुंबई-४०० ०३२.
दिनांक :- २८ जुलै, २०२६
वाचा:-
१) शासन निर्णय, सामान्य प्रशासन विभाग, क्रः ईएलआर-२०१९/प्र.क्र.९१८/१९/३३, दिनांक २६ सप्टेंबर, २०१९
२) शासन निर्णय, सामान्य प्रशासन विभाग, ईएलआर-२०२५/प्र.क्र.७०/२५/नि-६. दिनांक ०१ सप्टेंबर, २०२५
३) भारत निवडणूक आयोगाचे पत्र क्र. २३/बीएलओ /२०२६-ईआरएस, दिनांक १४ जुलै, २०२६.
प्रस्तावना:-
भारत निवडणूक आयोगाने दिनांक १४ मे, २०२६ रोजीच्या पत्रान्वये मतदार याद्याचा विशेष सखोल पुनरिक्षणाचा कार्यक्रम महाराष्ट्र राज्यासह १६ राज्य व ३ केंद्रशासित प्रदेशांमध्ये घोषित केला आहे. सदर कार्यक्रमाची अंमलबजावणी राज्यात सुरु झाली आहे.
२. विशेष सखोल पुनरिक्षण (SIR) कार्यक्रमांतर्गत मतदान केंद्रस्तरीय अधिकारी (BLO) यांना घरोघरी जाऊन सर्व मतदारांशी संपर्क साधून मतदार याद्यांचे सखोल पुनरिक्षण करावयाचे आहे. मतदान केंद्रस्तरीय अधिकारी (BLO) हे मतदारांच्या घरोघरी जाऊन गणना पत्रक (Enumeration form) वाटप करणे, मतदारांनी गणना पत्रक (Enumeration form) भरल्यावर मतदारांकडून फॉर्म गोळा करणे, फॉर्मचे डिजिटायझेशन करणे इ. कामे करीत आहेत. तसेच, विशेष सखोल पुनरिक्षण (SIR) कार्यक्रमादरम्यान मतदान केंद्रस्तरीय अधिकारी (BLO) यांच्याकडून बिनचूक व विहीत कालावधीत काम करुन घेण्याकरीता, त्यांच्यावर देखरेख करण्याकरीता, त्यांना येणाऱ्या अडचणी दूर करण्याकरीता मतदान केंद्रस्तरीय अधिकारी पर्यवेक्षक (BLO Supervisor) नियुक्त करण्यात आले आहेत. सदर कामे मतदान केंद्रस्तरीय अधिकारी (BLO) व मतदान केंद्रस्तरीय अधिकारी पर्यवेक्षक (BLO Supervisor) हे त्यांची मूळ कार्यालयीन कामे सांभाळून करीत आहेत.३. भारत निवडणूक आयोगाने त्यांच्या दिनांक १४.०७.२०२६ च्या पत्रान्वये, विशेष सखोल पुनरिक्षण (SIR) करीता मतदान केंद्रस्तरीय अधिकारी (BLO) व मतदान केंद्रस्तरीय अधिकारी पर्यवेक्षक (BLO Supervisor) यांना प्रत्येकी रु.६,०००/- इतके एकवेळचे (One time) मानधन मंजूर केले आहे. त्यानुसार मतदान केंद्रस्तरीय अधिकारी (BLO) व मतदान केंद्रस्तरीय अधिकारी
पर्यवेक्षक (BLO Supervisor) यांना मानधन देण्यासंदर्भात शासन निर्णय निर्गमित करण्याची बाब शासनाच्या विचाराधीन होती. शासन निर्णय :-भारत निवडणूक आयोगाच्या निर्देशानुसार मतदान केंद्रस्तरीय अधिकारी (BLO) व मतदान केंद्रस्तरीय अधिकारी पर्यवेक्षक (BLO Supervisor) यांना विशेष सखोल पुनरिक्षण (SIR) कार्यक्रमांतर्गत क्षेत्रीय स्तरावर कराव्या लागणाऱ्या कामाकरीता प्रत्येकी रु.६,०००/- इतके एकवेळचे (One time) मानधन देण्यास या शासन निर्णयान्वये मान्यता देण्यात येत आहे. सदर मानधन त्यांना देण्यात येणाऱ्या नियमित मानधनाच्या व्यतिरिक्त राहील.४. उपरोक्त बाबींवर होणारा खर्च मागणी क्र. ए-२, लेखाशिर्ष २०१५-निवडणूका, १०३-मतदारांच्या याद्या तयार करणे व त्यांचे मुद्रण (००) (०१) मतदार याद्या तयार करणे व त्यांचे मुद्रण (२०१५००३२)”, “१३ कार्यालयीन खर्च, या उद्दिष्टाखाली सन २०२६-२७ या वित्तीय वर्षाच्या मंजूर अनुदानातून भागविण्यात यावा.
५. सदर शासन निर्णय वित्त विभाग अनौपचारिक संदर्भ क्र. अनौप ४३८/व्यय-४, दिनांक १७.०४.२०२६ अन्वये निर्गमित करण्यात येत आहे.६. सदर शासन निर्णय महाराष्ट्र शासनाच्याwww.maharashtra.gov.inया संकेतस्थळावर उपलब्ध करण्यात आला असून त्याचा सांकेतांक २०२६०७२८१७४२०६२७०७ असा आहे. हा आदेश डिजीटल स्वाक्षरीने साक्षांकित करुन काढण्यात येत आहे.महाराष्ट्राचे राज्यपाल यांच्या आदेशानुसार व नांवाने,PRASHANT
ATMARAM NAVGE
(प्रशांत नावगे)
अवर सचिव व उप मुख्य निवडणूक अधिकारी, महाराष्ट्र राज्य
________ ALSO READ ________
मुख्य निवडणूक अधिकारी कार्यालय, महाराष्ट्र
मुख्य निवणूक अधिकारी
सामान्य प्रशासन विभाग, मुंबई
प्रसिध्दीपत्रकदिनांक: २७ जुलै, २०२६
महाराष्ट्र राज्यामध्ये मतदार याद्यांच्या विशेष सखोल पुनरिक्षणाचा (Special Intensive Revision) कार्यक्रम चालु असून त्यानुसार सध्याच्या मतदार यादीतील मतदारांनी दि. 08.08.2026 या दिनांकापर्यंत गणना अर्ज भरुन गृहभेटीस येणाऱ्या संबंधित मतदान केंद्रस्तरीय अधिकारी (BLO) यांच्याकडे द्यावयाची आहेत. गणना अर्ज भरुन व त्यावर स्वाक्षरी करुन दिलेल्या मतदारांची नावे दिनांक 17.08.2026 रोजी प्रसिध्द होणाऱ्या प्रारुप मतदार यादीमध्ये समाविष्ट होतील.
ज्या पात्र मतदारांची नावे वर नमूद प्रारुप मतदार यादीमध्ये आढळून येणार नाहीत किंवा जे नव मतदार असतील त्यांना दिनांक 17.08.2026 ते दि. 16.09.2026 या कालावधीत मतदार यादीत नाव समाविष्ट करण्यासाठी नमुना 6 (त्यासोबतच्या घोषणापत्र व आवश्यक कागदपत्रासह) भरण्याची सुविधा उपलब्ध राहील. मतदार नोंदणी अधिकारी यांच्याकडुन सदर अर्जाची पडताळणी करुन पात्र मतदारांची नावे अंतिम मतदार यादीत समाविष्ट करण्यात येतील. या एका महिन्याच्या कालावधीत (दावे व हरकतीचा कालावधी) मतदार यादीत नाव समाविष्ट करण्यासाठी किंवा नोंदींमध्ये दुरुस्ती करण्यासाठी संबंधित मतदार अनुक्रमे नमुना 6 किंवा 8 भरु शकेल. तसेच संबंधित मतदार संघातील कोणताही मतदार सदर यादीतील कोणतीही नोंद वगळण्यासाठी नमुना 7 भरून हरकत घेऊ शकेल. मतदार यादीच्या अनुषंगाने नाव समाविष्ट करणे, सुधारणा करणे किंवा नाव वगळण्यासाठी अर्ज करताना चुकीची घोषणा/विधान केल्यास लोकप्रतिनिधीत्व अधिनियम, 1950 च्या कलम 31 नुसार संबंधित व्यक्ती 1 वर्षापर्यंतची शिक्षा किंवा दंड किंवा दोन्ही यांना पात्र ठरते. अंतिम मतदार यादी दिनांक 19.10.2026 रोजी प्रसिध्द करण्यात येणार आहे.
लोकप्रतिनिधीत्व अधिनियम, 1950 च्या कलम 22 व 23 मधील तरतुदीनुसार अंतिम मतदार याद्या प्रसिध्द झाल्यानंतरही मतदार यादीमधील नोंदीमध्ये सुधारणा करता येते किंवा नाव समाविष्ट करता येते. सबब, अंतिम मतदार यादी प्रसिद्ध झाल्यानंतरही पात्र व्यक्तीस आपले नाव मतदार यादीमध्ये समाविष्ट करण्यासाठी विहीत नमुना क्र. 6 मध्ये अर्ज करता येईल. मतदार यादीमधील सुधारणा ही निरंतर अद्यतन प्रक्रिया (Continuous Updation) आहे व व कलम 23 (3) नुसार अशा सुधारणा कोणत्याही निवडणुकांसाठी नामनिर्देशन भरण्याच्या अंतिम दिनांकापर्यंत करता येतात, याची सर्व नागरीकांनी नोंद घ्यावी.
मुख्य निवडणूक अधिकारी, महाराष्ट्र राज्य यांचे कार्यालय
क्रमांक: ईएलआर-2026/प्र.क्र.70/26/नि.6
सामान्य प्रशासन विभाग, मादाम कामा मार्ग, हुतात्मा राजगुरु चौक,
मंत्रालय, मुंबई 400 032.
दिनांक: 19 जुलै, 2026
प्रति,
- आयुक्त, बृहन्मुंबई महानगरपालिका तथा जिल्हा निवडणूक अधिकारी, मुंबई शहर व मुंबई उपनगर.
- विभागीय आयुक्त तथा मतदार यादी निरिक्षक, सर्व विभाग
- सर्व जिल्हाधिकारी व जिल्हा निवडणूक अधिकारी, (मुंबई शहर व मुंबई उपनगर वगळता)
- सर्व अतिरिक्त जिल्हा निवडणूक अधिकारी (* जिल्हा निवडणूक अधिकारी यांचे मार्फत)
- सर्व मतदार नोंदणी अधिकारी (* जिल्हा निवडणूक अधिकारी यांचे मार्फत)
विषयः- मतदार याद्यांचे विशेष सखोल पुनरिक्षण, 2026 – महत्वाच्या सूचना
महोदय/महोदया,
भारत निवडणूक आयोगाच्या दिनांक 14 में 2026 च्या पत्रानुसार राज्यामध्ये मतदार याद्यांच्या विशेष सखोल पुनरिक्षणाचा (SIR) कार्यक्रम सुरू झालेला आहे. सदर कार्यक्रमांतर्गत दिनांक 30 जून 2026 पासून मतदान केंद्रस्तरीय अधिकारी मतदारांच्या घरी जाऊन गणना प्रपत्र भरून घेत आहेत. भारत निवडणूक आयोगाच्या सुधारित वेळापत्रकानुसार आता घरोघरी जाऊन गणनाप्रपत्र भरून घेण्याचा कार्यक्रम दिनांक 8 ऑगस्ट 2026 पर्यंत चालू राहणार आहे. या अनुषंगाने काही प्रसिद्धी माध्यमांवर/सामाजिक माध्यमावर प्रसारित होत असलेले वृत्ते/मजकूर तसेच मुख्य निवडणूक अधिकारी कार्यालयाला प्राप्त होऊन असणाऱ्या तक्रारी विचारात घेऊन खालील प्रमाणे निर्देश देण्यात येत आहेत-
1) आयोगाचे निर्देश विचारात घेता मतदान केंद्रस्तरीय अधिकाऱ्याने (BLO) प्रत्येक मतदाराच्या घरी किमान एक तरी वेळा भेट देणे आवश्यक आहे. जे घर बंद असेल, त्या घरी किमान तीन वेळा भेट देणे अनिवार्य आहे व त्याच्या नोंदी ठेवणे सुद्धा बंधनकारक आहे.
2) असे निदर्शनास येते की शहरी भागामध्ये मतदान केंद्रस्तरीय अधिकारी एकाच ठिकाणी बसून गणना अर्ज भरून घेत आहेत. मतदार यादी मध्ये अचूक पत्ता नसल्यास घरोघरी जाण्यास अडचण येऊ शकते. अशावेळी सर्वसाधारणतः संबंधित मतदान केंद्रामध्ये किंवा सोसायटी आवारात किंवा सार्वजनिक / शासकीय कार्यालयाच्या ठिकाणी संबंधित बीएलओ यांनी बसून मतदारांकडून अचूक पत्ते घेणे अपेक्षित आहे व तदनंतर मतदाराच्या घरी जाऊन गणना प्रपत्र भरून घ्यावयाचे आहे. अन्यथा मतदार संबंधित ठिकाणी राहतात याची खात्री करता येणार नाही.
3) असे कॅम्प घेताना कोणत्याही राजकीय पक्षाच्या कार्यालयात कॅम्पचे आयोजन करण्यात येऊ नये. निवडणूक आयोग निपक्षपातीपणे कार्यरत असल्याने अशाप्रकारे राजकीय पक्षाच्या कार्यालयात कॅम्प आयोजित केल्यास त्याची गंभीर दखल घेतली जाईल. मतदारांचा पत्ता शोधणे व इतर माहितीसाठी राजकीय पक्षांनी अधिकृतरित्या नेमलेल्या बीएलए ची मदत घेता येईल.
3) राजकीय पक्षांनी विशेष सखोल पुनरिक्षणाबाबत जनजागृती करणे अपेक्षित आहे. मात्र आपल्या कार्यालयामध्ये अशाप्रकारे बीएलओ या कॅम्प आयोजित केल्याचे होडिंग किंवा बॅनर लावणे चुकीचे आहे व तशी कल्पना त्यांना देऊन असे बॅनर किया होर्डिंग काढून टाकण्याच्या सूचना देण्यात याव्यात.
4) मतदान केंद्रस्तरीय अधिकारी (BLO) अधिकारी यांच्यावर घरोघरी जाऊन गणनाप्रपत्र वाटप करणे व ते भरून घेणे तसेच त्यांचे डिजिटायझेशन करणे ही महत्त्वाची जबाबदारी सोपवलेली आहे. मर्यादित कालावधीत ही जबाबदारी पूर्ण करताना BLO यांच्यावर अतिरिक्त ताण येऊ नये यासाठी सर्व जिल्हा निवडणूक अधिकारी व मतदार नोंदणी अधिकारी यांनी त्यांना पुरेशा सहाय्यकांची मदत उपलब्ध करून द्यावयाची आहे. BLO सुपरवायझर तसेच मदतीसाठी नेमलेले सहाय्यक यांच्यामध्ये कामाचे योग्य वाटप करून देण्याची जबाबदारी संबंधित सहाय्यक मतदार नोंदणी अधिकारी व मतदार नोंदणी अधिकारी यांची राहील,
5) महसूल विभागाचे क्षेत्रीय स्तरावरील तसेच स्थानिक प्राधिकारी संस्थांचे अधिकारी / कर्मचारी यांनी आता या टप्यावर पूर्ण सहभाग देऊन मतदान केंद्रस्तरीय अधिकाऱ्यांना त्यांचे काम करण्यासाठी सहकार्य करावयाचे आहे. या मतदार याद्या राज्य निवडणूक आयोगाच्या तयारीतील स्थानिक प्राधिकारी संस्थांच्या निवडणुकांसाठी सुद्धा वापरण्यात येतात या गोष्टीची जाणीव सर्व स्थानिक प्राधिकारी संस्थांना करून देण्याची आवश्यकता आहे.
6) यापूर्वीच दिलेल्या निर्देशाप्रमाणे मतदार नोंदणी अधिकारी/सहाय्यक मतदार नोंदणी अधिकारी यांनी चांगल्या पद्धतीचे इंटरनेट कनेक्शन डिजिटायझेशन कामाकरता उपलब्ध करून देणे आवश्यक आहे. डिजिटायझेशन साठी अतिरिक्त मदतीसाठी स्वयंसेवकांची मदत घेता येईल. राजकीय पक्षाशी संबधित कोणत्याही व्यक्तीची मदत किंवा हस्तक्षेप या कामात होणार नाही याची दखल घेण्यात यावी.
7) प्राथमिक तसेच माध्यमिक शाळा विभागाच्या शिक्षण संचालकांनी निर्गमित केलेल्या परिपत्रकाकडे आपले लक्ष वेधण्यात येत आहे. त्यानुसार BLO म्हणून नियुक्त करण्यात आलेल्या शिक्षकांचे शैक्षणिक तास कमी करण्यात यावे तसेच इतर शिक्षकांनी BLO म्हणून नियुक्त शिक्षकांना मदत करावी असे स्पष्ट निर्देश देण्यात आलेले आहेत. या अनुषंगाने जिल्हा निवडणूक अधिकारी यांनी त्यांच्या स्तरावर प्राथमिक आणि माध्यमिक विभागाच्या क्षेत्रीय शिक्षण अधिकाऱ्यांशी बैठक घेऊन वरील निर्देशाचे काटेकोरपणे अनुपालन होत आहे याची दक्षता घेणे आवश्यक आहे.
8) BLO ना काम करण्यास अडवळा येऊ नये म्हणून काही क्षेत्रांमध्ये शाळांच्या वेळा सुधारित केलेल्या आहेत, त्याप्रमाणे ही नियोजन करता येईल.
9) या कार्यालयाने एनआयसो महाराष्ट्र यांच्या मदतीने फोटो सिमिलर एन्ट्रीजच्या (PSE) आधारे दुबार नावांच्या याद्या तसेच मतदार यादीतील अस्पष्ट व अप्रमाणित (Blur & Non-standard) फोटो असलेल्या मतदारांच्या याद्या उपलब्ध करून दिले आहेत. विशेष सखोल पुनरिक्षण अंतर्गत तयार होणारी मतदार यादी दोष विरहित व अचूक असणे आवश्यक असल्याने या कार्यालयाने दिलेल्या सूचनानुसार या प्रकरणी गांभीर्यपूर्वक कार्यवाही करण्यात यावी. रानकीप पक्षांकडून वारंवार दुबार मतदारांबाबत आरोप करण्यात येतात. अशी कार्यवाही केल्याने दुबार मतदारांची नावे वगळण्यात येण्याबरोबर दुपार मतदारांचे गणना प्रपत्र भरण्याच्या अतिरिक्त कामाचा बोजा सुद्धा आपोआप कमी होईल. अशा मतदाराच्या दुबार असलेल्या गणनाप्रपत्रावर केवळ Already Enrolled at AC/Part/SI No.’ असे नमूद करता येईल. मात्र
दुबार मतदारांबाबत अशी कार्यवाही करताना संबंधित मतदार दुबार आहे व त्याच्या मूळ ठिकाणचा गणना प्रपत्र भरण्यात आलेला आहे, याची खातरजमा करणे आवश्यक आहे. संबंधित जिल्हा निवडणूक अधिकारी व मतदार नोंदणी अधिकारी यांनी जिल्हा मतदार संघ तसेच मतदार यादी भाग निहाय याबाबतच्या कार्यवाहीचा दररोज आढावा घेण्यात यावा. मुख्य निवडणूक अधिकारी कार्यालयाकडून घेण्यात येणाऱ्या साप्ताहिक बैठकीत यापूढे याबाबतही आढावा घेण्यात येईल याची नोंद घ्यावी. संबंधित निवडणूक नायब तहसीलदार यांनी या कामकाजाचे योग्य रीतीने समन्वय करावे.
10) चालू असलेल्या विशेष सखोल पुनरीक्षणाचा आढावा घेण्यासाठी कोणत्याही राजकीय पक्षाचे नेते या कामासाठी कार्यरत / अधिसूचित असलेल्या कोणत्याही अधिका-याची बैठक आयोजित करू शकत नाहीत तसेच BLO यांना निर्देश देऊ शकत नाहीत याची कृपया नोंद घ्यावी.
11) गृहभेटीच्या टण्याचे आता काहीच दिवस शिल्लक असल्याने मतदार नोंदणी अधिकारी यांनी कमी काम झालेल्या BLO व BLO सुपरवायझर यांचा नियमित आढावा घेणे आवश्यक आहे.
12) मतदान केंद्रस्तरीय अधिकारी यांना योग्य रीतीने प्रशिक्षण न दिल्यामुळे चुकीच्या पद्धतीने कार्यवाही केल्याबाबतच्या तक्रारी प्राप्त होत आहेत. सबच सर्व मतदान केंद्रस्तरीय अधिकारी, विशेषता मानधनावर नियुक्त (कंत्राटी) प्रवर्गातील असे अधिकारी यांना योग्य प्रशिक्षण देणे आवश्यक आहे. ही जवावदारी मतदार नोंदणी अधिकारी तसेच सहाय्यक मतदान नोंदणी अधिकारी यांची आहे.
13) राजकीय पक्षांच्या मतदान केंद्रस्तरीय प्रतिनिधीना सुद्धा योग्य प्रकारे प्रशिक्षण देणे आवश्यक आहे ज्यायोगे ते केवळ पा कार्यक्रमाचे निरीक्षण न करता मतदान केंद्रस्तरीय अधिकाऱ्यांना मदत करू शकतील. जे मतदार सापडत नसतील ते अशा मतदारांची यादी मतदान केंद्रस्तरीय अधिकाऱ्यांनी मतदान केंद्रस्तरीय प्रतिनिधींना देण्या अपेक्षित आहे, ज्यायोगे त्यांची या कामी मदत होऊ शकेल.
14) वेगवेगळ्या प्रसिद्धी माध्यमर्मा द्वारे तसेच सामाजिक माध्यमाद्वारे प्रसिद्ध होणाऱ्या वृत्त किंवा संदेशाची दखल घेऊन चुकीच्या बातम्यांचे किंवा संदेशांचे त्वरित खंडन करणे आवश्यक आहे. त्यासाठी संबंधित वृत्त/संदेशाच्या अनुषंगाने प्रसिद्ध पत्रक किंवा प्रेस कॉन्फरन्स घेऊन योग्य माहिती देण्यात यावी तसेच अधिकृत समाज माध्यमाच्या द्वारे सुद्धा याबाबत योग्य माहिती उपलब्ध करून देण्यात यावी.
आपला,
(मनोहर पारकर)
उप सचिव व सह मुख्य निवडणूक अधिकारी,
महाराष्ट्र राज्य
प्रत:-
सर्व उप जिल्हाधिकारी व उपजिल्हा निवडणूक अधिकारी,
भारत निर्वाचन आयोग ELECTION COMMISSION OF INDIA
निर्वाचन सदन Nirvachan Sadan, अशोक रोड, नई दिल्ली-110001 Ashoka Road, New Delhi-110001
No.23/2026-ERS (Vol.-II)
Dated: 15th July, 2026.
To,
The Chief Electoral Officer,
NCT of Delhi,
New Delhi
Subject: Special Intensive Revision (SIR) of Electoral Roll w.r.t. 01.07.2026 as the qualifying date-Revised Schedule-regarding.
Sir,
I am directed to refer to the Commission’s order No. 23/2025-ERS (Vol.II) dated 14.05.2026, related to schedule of the Special Intensive Revision and your request vide letter no. F.2 (561)/CEO/ER/2025/PF1/1290 dated 14.07.2026, and to state that the Commission has decided to revise the said schedule for NCT of Delhi as below-
Sl. No.
Revision Activities
Revised Schedule
- House to house visits by BLOS
30.06.2026 to 08.08.2026
- Rationalization/Re-arrangement of Polling Stations
08.08.2026
- Draft Publication
17.08.2026 (Monday)
- Period for filling claim & objections
17.08.2026 to 16.09.2026
- Notice Phase/Disposal of claims & objections
17.08.2026 to 15.10.2026
- Final publication
19.10.2026 (Monday)
- All the officials/officers concerned shall be informed of the Commission’s above decision and wide publicity of the modified schedule shall be made through all available media. Political Parties shall also be informed of the modified schedule in writing.
Yours faithfully,
(SANDEEP KUMAR) UNDER SECRETARY
Copy to: Chief Secretary, NCT of Delhi
________ ALSO READ _______
By e-mailSpeed Post
ELECTION COMMISSION OF INDIA
NIRVACHAN SADAN, ASHOKA ROAD, NEW DELHI-110001
No. 23/BLO/2026-ERS
Date: 14th July 2026
To
The Chief Electoral Officer,
Andhra Pradesh, Arunachal Pradesh, Chandigarh, Dadra and Nagar Haveli and Daman and Dia, Haryana, Jharkhand, Karnataka, Maharashtra, Manipur, Meghalaya, Minoram, Nagaland, NCT of Delhi, Odisha, Punjab, Sikkim, Telangana, Tripura and Uttarakhand
Sub-Special Intensive Revision (SIR) of electoral rell-grant of honorarium to BLOs & Supervisor-regarding.
Madam/Sir,
I am directed to convey that considering the volume and nature of the work involved in Special Intensive Revision (SIR) exercise, the Commission has approved the grant of a onetime honorarium of 26,000/- to each BLO and BI.O Supervisor engaged in the exercise, in addition to their annual remuneration.
2 The instruction shall be brought to the notice of all concerned for compliance.
Years faithfully.
(PAWAN DIWAN]
SECRETARY
________ ALSO READ ________
🗳️ SIR 2026 – घरबसल्या ऑनलाइन फॉर्म भरा
भारत निवडणूक आयोग (ECI) च्या Special Intensive Revision (SIR) 2026 अंतर्गत तुम्ही तुमचा फॉर्म घरबसल्या ऑनलाइन भरू शकता.
⚠️ महत्त्वाची सूचना:
जर तुम्ही BLO कडे आधीच ऑफलाइन फॉर्म जमा केला असेल, तर पुन्हा ऑनलाइन फॉर्म भरण्याची गरज नाही.
📌 ऑनलाइन फॉर्म भरण्याची प्रक्रिया:
1️⃣ लॉग इन करा
- Google मध्ये “Voters ECI” सर्च करा.
- Voter Service Portal उघडा.
- नवीन असल्यास Sign Up करा.
- अकाउंट असल्यास मोबाईल नंबर व OTP ने Log In करा.
2️⃣ 2002/03 मतदार यादी तपासा
- Services → Special Intensive Revision (SIR) 2026
- Search your name in Last SIR निवडा.
- राज्य, जिल्हा, विधानसभा मतदारसंघ आणि गाव निवडा.
- 2002/03 ची मतदार यादी उघडा व आवश्यक माहिती नोंदवा.
3️⃣ Enumeration Form भरा
- Fill Enumeration Form वर क्लिक करा.
- राज्य निवडा.
- सध्याचा Voter ID क्रमांक टाकून Search करा.
- मोबाईल OTP पडताळणी पूर्ण करा.
⚠️ टीप:
Voter ID व Aadhaar वरील नाव एकसारखे असणे आवश्यक आहे. नाव जुळत नसेल तर BLO शी संपर्क साधा.
4️⃣ योग्य कॅटेगरी निवडा
✅ 2002/03 मध्ये स्वतःचे नाव
✅ आई-वडिलांचे / आजी-आजोबांचे नाव
✅ कोणाचेही नाव नसल्यास
- संबंधित Polling Station निवडा.
- 2002/03 मतदार यादीतील Serial Number टाका.
- नाते (Relationship) निवडून माहिती Verify करा.
5️⃣ वैयक्तिक माहिती भरा
- जन्मतारीख (DOB)
- Aadhaar क्रमांक
- आई-वडिलांचे नाव
- (लागू असल्यास) पती/पत्नीचे नाव
- Place of Submission
- पासपोर्ट साईझ फोटो अपलोड करा.
6️⃣ Review आणि e-Sign
- सर्व माहिती तपासा.
- Declaration वर ✔️ करा.
- Submit करा.
- Aadhaar OTP द्वारे e-Sign पूर्ण करा.
7️⃣ Acknowledgement Slip
✅ फॉर्म सबमिट झाल्यानंतर Acknowledgement Slip डाउनलोड किंवा स्क्रीनशॉट करून जतन करा.
📢 अधिकृत माहिती काळजीपूर्वक भरावी. शंका असल्यास आपल्या BLO शी संपर्क साधावा.
_____ ALSO READ ______
मुख्य निवडणूक अधिकारी, महाराष्ट्र राज्य यांचे कार्यालय
क्रमांक :-
ईएलआर-२०२६/प्र.क्र.७०/२६/३३
सामान्य प्रशासन विभाग,
मादाम कामा रोड, हुतात्मा राजगुरु चौक,
मंत्रालय, मुंबई ४०० ०३२.
दिनांक : १७ जून, २०२६
अपर मुख्य सचिव/प्रधान सचिव/सचिव, सर्व प्रशासकीय विभाग,
मंत्रालय, मुंबई ४०० ०३२.
विषय : मतदार याद्याचा विशेष सखोल पुनरिक्षण कार्यक्रम-२०२६ अधिका-यांच्या बदल्याबाबत.
संदर्भ:- १) भारत निवडणूक आयोगाचे पत्र क्र. २३/२०२५-ERS (Vol-३), दिनांक १४ मे, २०२६
२) या कार्यालयाचे समक्रमांकाचे दिनांक १५ मे, २०२६ रोजीचे पत्र.
महोदय,
प्रति,
भारत निवडणूक आयोगाने दिनांक १४ मे, २०२६ रोजीच्या पत्रान्वये मतदार याद्याचा विशेष सखोल पुनरिक्षणाचा कार्यक्रम महाराष्ट्र राज्यासह १६ राज्य व ३ केंद्रशासित प्रदेशांमध्ये घोषित केला आहे. सदर कार्यक्रमाची अंमलबजावणी राज्यात सुरु झाली आहे.
२. भारत निवडणूक आयोगाच्या दिनांक १४ मे, २०२६ च्या पत्रातील परिच्छेद ४ कडे आपले लक्ष वेधण्यात येत आहे. सदर परिच्छेद-४ मध्ये जिल्हा निवडणूक अधिकारी / मतदार नोंदणी अधिकारी (ERO)/सहायक मतदार नोंदणी अधिकारी (AERO) म्हणून अधिसूचित केलेले कोणतेही पद रिक्त राहणार नाही आणि विशेष सखोल पुनरिक्षण कामाशी संबंधित कोणत्याही अधिकाऱ्याची भारत निवडणूक आयोगाच्या पुर्व परवानगीशिवाय बदली केली जाणार नाही याबाबतची खातरजमा मुख्य सचिव यांनी करावी असे निर्देश दिले आहेत. या अनुषंगाने या कार्यालयाच्या दि. १५ मे, २०२६ च्या पत्रान्वये सर्व प्रशासकीय विभागाना कळविण्यात आले आहे.
3. विशेष सखोल पुनरिक्षण कार्यक्रमाला महाराष्ट्रामध्ये दिनांक २०/०६/२०२६पासून प्रत्यक्ष सुरुवात होत आहे. विशेष सखोल पुनरिक्षण कार्यक्रम राबविण्याबाबतची तयारी जिल्हा निवडणूक अधिकारी नियंत्रणाखाली संबधित मतदार नोंदणी अधिकारी (ERO) व सहायक मतदार नोंदणी अधिकारी (AERO) यांच्याकडून करण्यात येत आहे.
४. राज्यामध्ये मुंबई शहर व मुंबई उपनगर वगळता सर्व जिल्ह्यांचे जिल्हाधिकारी हे जिल्हा निवडणूक अधिकारी म्हणून अधिसुचित करण्यात आले आहेत. त्याचप्रमाणे मुंबई शहर व मुंबई उपनगर जिल्ह्याकरिता आयुक्त, बृहन्मुंबई महानगरपालिका यांना जिल्हा निवडणूक अधिकारी म्हणून घोषित करण्यात आले आहे. त्याव्यतिरिक्त बृहन्मुंबई महानगरपालिकेतील अतिरीक्त आयुक्त (शहर) / पश्चिम उपनगरे/पूर्व उपनगरे / प्रकल्प तसेच जिल्हाधिकारी मुंबई शहर व मुंबई उपनगर यांना अतिरीक्त जिल्हा निवडणूक अधिकारी म्हणून घोषित करण्यात आलेले आहे. तसेच राज्यातील सर्व विभागीय आयुक्तांना मतदार यादी निरीक्षक म्हणून घोषित करण्यात आले आहे. ही सर्व पदे भाप्रसे संवर्ग पदे (Cadre Post) असल्याने आयोगाच्या सूचना विचारात घेता विशेष सखोल पुनरिक्षणाचा कार्यक्रम संपेपर्यंत या पदावरील अधिकाऱ्यांच्या बदल्या करण्यात येऊ नयेत, अशी विनंती सामान्य प्रशासन विभागास करण्यात येत आहे. अपवादात्मक परिस्थितीत एखादी बदली करणे अपरिहार्य असल्यास त्यासाठीचे योग्य ते कारण नमूद करुन प्रथमतः त्यास भारत निवडणूक आयोगाची परवानगी घेण्यात यावी.
५. त्याव्यतिरिक्त भारत निवडणूक आयोगाच्या दिनांक १९.०५.२०२६ रोजीच्या पत्रान्वये काही महानगर पालिकांचे आयुक्त किंवा अतिरीक्त आयुक्त यांना त्यांच्या महानगरपालिका क्षेत्रातील विधानसभा मतदारसंघाकरिता विशेष सखोल पुनरिक्षण कालावधीसाठी अतिरीक्त जिल्हा निवडणूक अधिकारी म्हणून घोषित करण्यात आलेले पत्र
आहे. त्याबाबतचे या कार्यालयाचे
दिनांक १९.०५.२०२६
रोजीचे
https://ceoelection.maharashtra.gov.in/ceo/notificationER.aspx
येथे उपलब्ध आहे. सदर अधिकाऱ्यांच्या बदल्या सुध्दा विशेष सखोल पुनरिक्षण कालावधीत करण्यात येणार नाहीत याची दक्षता नगर विकास विभागाने घ्यावी.
६. त्याव्यतिरिक्त उपजिल्हाधिकारी संवर्गातील तसेच अन्य प्रशासकीय विभागातील समकक्ष अधिकाऱ्यांना मतदान नोंदणी अधिकारी (ERO) व तहसिलदार संवर्गातील तसेच अन्य प्रशासकीय विभागातील समकक्ष अधिकाऱ्यांना सहायक मतदार नोंदणी अधिकारी (AERO) म्हणून घोषित करण्यात आले आहे. त्याबाबतच्या अधिसुचना
https://cecelection.maharashtra.gov.in/ceo/notificationER.aspx
येथे उपलब्ध आहेत. सदर कार्यक्रमाची व्याप्ती तसेच भारत निवडणूक आयोगाच्या उपरोक्त सुचना विचारात घेता, विशेष सखोल पुनरिक्षणाशी संबधित पदावर सध्या कार्यरत असलेल्या उपरोक्त अधिका-यांच्या बदल्या हा कार्यक्रम पुर्ण होईपर्यत करण्यात येणार नाहीत तसेच वरीलपैकी पदे रिक्त असल्यास सदर पदे तात्काळ भरण्यात येतील, याची दक्षता सर्व प्रशासकीय विभागांनी घ्यावी.
६. त्याचप्रमाणे राज्यातील वर्ग-३ व त्यावरील कर्मचाऱ्यांना मतदान केंद्रस्तरीय पर्यवेक्षक / अधिकारी (BLO Supervisor/ Officer) म्हणून नियुक्त करण्यात आलेले आहे. त्यांच्याकडे संबंधित मतदान केंद्रातील सर्व मतदारांना गणना प्रपत्र वाटणे तसेच भरलेले प्रपत्र जमा करुन घेणे तसेच ते डिजीटाईज करणे इत्यादी कामे सोपविण्यात आलेली आहेत. ते सध्या मॅपिंग व इतर कामामध्ये व्यस्त आहेत व प्रत्यक्ष सखोल पुनरिक्षणाच्या कामामध्ये त्यांच्यावर अत्यंत महत्वाची जबाबदारी सोपविण्यात आलेली आहे. विशेषतः राज्यातील शिक्षक, तलाठी, ग्रामसेवक इत्यादी कर्मचाऱ्यांना वरीलप्रमाणे नियुक्ती देण्यात आलेली आहे. तसेच त्यांचे लॉगीन क्रेडेन्शियल तयार करण्यात आलेले असुन त्यांचे नाव व दुरध्वनी क्रमांक नमुद होऊन गणना प्रपत्र दिनांक २०.०६.२०२६ रोजी आयोगाकडुन उपलब्ध करुन देण्यात येणार आहे. सबब, BLO/BLO Supervisor म्हणून नियुक्त करण्यात आलेल्या कोणत्याही कर्मचाऱ्याच्या त्याच्या पदावरुन अन्यत्र बदली करण्यात येऊ नये याची दक्षता संबंधित सर्व प्रशासकीय विभागांनी घ्यावी. तसेच अशा प्रकारे बदल्या केल्या असल्यास सदर बदल्यांच्या अंमलबजावणीस विशेष सखोल पुनरिक्षणाचा कार्यक्रम संपेपर्यंत स्थगिती देण्यात यावी. याबाबत सविस्तर सुचना सर्व प्रशासकीय विभागांनी आपल्या अधिनस्त कार्यालयांना देण्यात याव्यात, अशी विनंती आहे.
प्रत:-
आपला (मनोहर पारकर) सह मुख्य निवडणूक अधिकारी,
१) सहसचिव, मा. मुख्य सचिव यांचे कार्यालय
२) आयुक्त, बृहन्मुंबई महानगरपालिका तथा जिल्हा निवडणूक अधिकारी, मुंबई शहर व मुंबई उपनगर
महाराष्ट्र राज्य.
३) सर्व विभागीय आयुक्त
४) सर्व जिल्हाधिकारी व जिल्हा निवडणूक अधिकारी (मुंबई शहर व मुंबई उपनगर वगळता)
५) सर्व अतिरिक्त जिल्हा निवडणूक अधिकारी
_____ ALSO READ _______
विशेष सखोल पुनर्निरीक्षण कार्यक्रम (SIR) २०२४
मा. मुख्य निवडणूक अधिकारी महाराष्ट्र राज्य यांचे कडील पत्र. ईएलआर२०२५/प्र.क्र.१२३/२५/नि.६ सामान्य प्रशासन विभाग, मादाम कामा मार्ग, हुतात्मा राजगुरू चौक, मंत्रालय, मुंबई ४०००३२,
दिनांकः-२४/१२/२०२५
विशेष सखोल पुननिरीक्षण (Special Intensive Revision) नुसार सन २००२ मधील मतदार याद्या सन २०२४ मधील मतदार याद्या यांची तुलना करून सन २०२४ मधील प्रत्येक मतदाराचा संबंध (Mapping) सन २००२ मधील मतदारांशी जोडणे अभिप्रेत आहे. यात खालील ३ प्रकारे मतदारांची जोडणी (Mapping) करण्यात येत आहे.
१. Map elector with previous SIR
वरील विषयात सन २००२ मध्ये झालेल्या SIR (मतदार यादीचे विशेष सखोल पुनर्निरीक्षण) (Special in-depth review of voter list) या यादीतील मतदारांचे सन २०२४ (२९/१०/२०२४) च्या मतदार यादीत आढळून आलेले मतदार यांची सन २००२ च्या मतदारांशी पडताळणी करणे व त्यावर BLO App मध्ये उपलब्ध असलेल्या टॅब मध्ये त्या मतदारांची माहिती साठवण्यात यावी.
अ. २००२ ते २०२४ mapping मतदार (स्वतः मतदार)
४० ते १०० वय वर्ष असलेले मतदार.
ब. २०२४ ते २००२ प्रोजणी mapping मतदार. १८ ते ३९ वय वर्ष असलेले मतदार
(मुलगा, मुलगी, नात, नातु) हे मतदार वरील मतदारांशी (आई-
वडील, आजोबा-आजी) प्रोजणी (Progeny) जोडणे (रक्ताची नाते).
तसेच वरील विषयाच्या अनुशंगाने ज्या मतदारांचे नाव सन २००२ च्या मतदार यादीत आहे व २०२४ च्या मतदार यादीत सुद्धा आहे अशा मतदारांसाठी Mapping करणे बाबत वरील टेंटॅब मध्ये मतदान केंद्रस्तरीय अधिकारी (BLO) यांनी काम करावयाचे आहे.
तसेच अ मुद्यात्तील मतदार हे व मुद्यात्तील घरातील मतदार असल्याने ते वरील १ नंबर टॅब मधील मतदार त्यांनाच Add Progeny म्हणून जोडणी करायची आहे.
SIR 2026 – Search your name in last SIR E-Roll
SIR २०२६ – शेवटच्या SIR ई-रोलमध्ये तुमचे नाव शोधा.
२. Mark elctor(for Self) as Progeny
अ: वरील विषयात सन २०२४ च्या मतदार यादीत असलेले मतदार पण ते २००२ च्या मतदार यादीत नाही. अशा मतदारांचे Self Progeny म्हणून Mapping करणे.
ब :- तसेच गावातील सुना किंवा पत्नी व बाहेर गावाहून स्थलांतरित होऊन आलेले मतदार १८ ते १०० वय वर्षे यांचे आपल्या मतदारसंघात सन २००२ च्या मतदार यादीत नाव नसल्यास अशा मतदारांचे Mapping त्यांचे नाव ज्या
मतदारसंघात सन २००२ च्या मतदार यादीत असेल त्या विधानसभा मतदारसंघाचे नाव…….. यादी भाग क्र…… व अनु क्र…… घेऊन त्यांचे Self Progeny म्हणून Mapping करावे. व तसेच त्यांचे नाव सन २००२ च्या मतदार यादीत नसल्यास त्यांचे आई वडील व आजोबा आजी यांच्या नावाशी Self Progeny म्हणून त्यांची Mapping करण्यात यावी.
३. ज्या मतदारांचे नाव सन २००२ च्या यादीत नाही तसेच त्यांचे आई वडील आजोबा आजी यांचेही नाव सन २००२ च्या मतदार यादीत नसेल परंतु सदर मतदार हा त्याच भागातील आहे अशा मतदारांच्या पडताळणीसाठी मा. भारत निवडणूक आयोगाने निर्धारित केलेले खालील १३ पुरावे आवशयक राहतील.
आवशयक पुरावे खालील प्रमाणे
१. कोणत्याही केंद्र/राज्य सरकार/सार्वजनिक क्षेत्रातील उपक्रमाने नियमित कर्मचारी/पेन्शनधारकाला दिलेला ओळखपत्र/पेन्शन पेमेंट ऑर्डर
२. भारतातील कोणत्याही सरकारी/स्थानिक संस्था/बैंक/पोस्ट ऑफिस/एलआयसी/सार्वजनिक क्षेत्रातील उपक्रमाने 01.07.1997 पूर्वी जारी केलेले कोणतेही ओळखपत्र/प्रमाणपत्र/कागदपत्र.
३. सक्षम अधिकाऱ्याने दिलेला जन्म प्रमाणपत्र
४. पासपोर्ट
५. मान्यताप्राप्त मंडळ/विद्यापीठाने दिलेले मॅट्रिक्यूलेशनचे (बोर्डप्रमाणपत्र) शैक्षणिक प्रमाणपत्र
६. सक्षम राज्य प्राधिकरणाने जारी केलेले कायमस्वरूपी निवास प्रमाणपत्र
७. वन हक्क प्रमाणपत्र
८. सक्षम अधिकाऱ्यांनी दिलेले ओबीसी/एससी/एसटी किंवा इतर जात प्रमाणपत्र.
९. राष्ट्रीय नागरिक नोंदणी (जिथे उपलब्ध असेल)
१०. राज्य/स्थानिक संस्थेने तयार केलेले कुटुंब नोंदणीपत्र
११. सरकारने दिलेले जमीन घर वाटप प्रमाणपत्र
१२. आधारसाठी, आयोगाच्या पत्र क्रमांक 23/2025-ERS/खंड 11 दिनांक 09.09.2025 (परिशिष्ट 11) द्वारे जारी केलेले. सूचना लागू होतील.
१३. 01.07.2025 च्या संदर्भात बिहारच्या विशेष सखोल पुननिरीक्षण (SIR) मतदार यादीचा उतारा.
संदिग्ध/विनाधार/संदर्भ न लागणाऱ्या मतदारांच्या बाबतीत संबंधित मतदार नोंदणी अधिकारी/सहा. मतदार नोंदणी अधिकारी अशा मतदारांची आवश्यक पुराव्यासह समक्ष सुनावणी घेऊन त्यांच्या वैधते बाबत निर्णय घेतील.
विशेष सखोल पुनरिक्षणाच्या यशस्वी अंमलबजावणीसाठी राजकीय पक्षांची सहकार्य असणे महत्वाचे असल्याने, सर्व राजकीय पक्षानी जास्तीत जास्त प्रमाणात मतदान केंद्र स्तरिय प्रतिनिधी (Booth Level Agent) नेमणे आवश्यक आहे. त्याकरिता स्थानिक पातळीवर (जिल्हा स्तरावर) राजकीय पक्षांशी संपर्क करुन BLA नियुक्तीकरिता प्रोत्साहित करावे.
