विशेष मोहीम ६ अंतर्गत २८ ऑक्टोबर २०२६ रोजी ई-कचरा व्यवस्थापनावर एकदिवसीय विशेष उपक्रम राबविण्याबाबत E Kachra Upkram

E Kachra Upkram

E Kachra Upkram

vishesh mohim 6 antargat 28 october 2026 roji i-kachara vyavsthapanavar ekdivasiya vishesh upkram rabavinyababat

Regarding implementation of one-day special activities on e-waste management on 28th October 2026 under Special Campaign 6

  जाहीर आवाहन

चला, ई-कचऱ्याचे योग्य व्यवस्थापन करूया!
पर्यावरण संरक्षणासाठी एक पाऊल पुढे टाकूया !!

Eco Clubs For Mission LIFE

दिनांक २८ ऑक्टोबर २०२६ रोजी राज्यातील शाळांमध्ये ई-कचरा संकलन व जबाबदार विल्हेवाटीसाठी विशेष अभियान

भारत सरकारच्या शिक्षण मंत्रालयाच्या शालेय शिक्षण व साक्षरता विभागांतर्गत Eco Clubs for Mission LIFE या उपक्रमाच्या माध्यमातून दिनांक २८ ऑक्टोबर २०२६ रोजी “Special Campaign 6-E-Waste Collection & Responsible Disposal” हे विशेष अभियान राबविण्यात येत आहे. या अभियानाच्या अनुषंगाने महाराष्ट्रातील सर्व शाळांमध्ये ई-कचरा व्यवस्थापनाबाबत जनजागृती, संकलन आणि जबाबदार विल्हेवाट यांसाठी विशेष उपक्रम आयोजित करण्यात येणार आहेत.

आजच्या डिजिटल युगात मोबाईल फोन, संगणक, चार्जर, बॅटरी, इलेक्ट्रॉनिक उपकरणे आणि इतर विद्युत साहित्याचा वापर मोठ्या प्रमाणावर वाढला आहे. वापरात नसलेल्या किंवा निकामी झालेल्या अशा उपकरणांची अयोग्य पद्धतीने विल्हेवाट लावल्यास पर्यावरण आणि मानवी आरोग्यावर विपरीत परिणाम होऊ शकतात. त्यामुळे ई-कचऱ्याचे योग्य वर्गीकरण, संकलन, पुनर्वापर आणि अधिकृत पुनर्प्रक्रिया करणे ही काळाची गरज बनली आहे.

या पार्श्वभूमीवर राज्यातील सर्व शाळा, मुख्याध्यापक, शिक्षक, विद्यार्थी, पालक, शाळा व्यवस्थापन समित्या आणि नागरिकांनी या विशेष अभियानात सक्रिय सहभाग नोंदवावा, असे जाहीर आवाहन शालेय शिक्षण विभागामार्फत करण्यात येत आहे.

 अभियानांतर्गत अपेक्षित उपक्रम

१. शाळांमध्ये ई-कचरा व्यवस्थापनाबाबत विशेष जनजागृती कार्यक्रम आयोजित करणे.

२. विद्यार्थ्यांसाठी ई-कचरा व्यवस्थापन विषयावर प्रश्नमंजुषा, चर्चासत्रे आणि प्रबोधनात्मक उपक्रम आयोजित करणे.

३. विद्यार्थी, शिक्षक आणि पालक यांच्या सहभागातून घरातील व शाळेतील वापरात नसलेली इलेक्ट्रॉनिक उपकरणे ओळखणे आणि सुरक्षित ई-कचरा संकलनास प्रोत्साहन देणे.

४. संकलित ई-कचऱ्याची अधिकृत व नोंदणीकृत पुनर्प्रक्रिया करणाऱ्या संस्थांमार्फत योग्य विल्हेवाट लावण्यासाठी कार्यवाही करणे.

५. इलेक्ट्रॉनिक वस्तूंचा अनावश्यक वापर कमी करणे, दुरुस्ती, पुनर्वापर आणि पुनर्प्रक्रिया यांचे महत्त्व विद्यार्थ्यांना पटवून देणे.

६. Mission LiFE अंतर्गत पर्यावरणपूरक आणि जबाबदार जीवनशैलीचा संदेश समाजापर्यंत पोहोचविणे.

या अभियानाच्या निमित्ताने प्रत्येक विद्यार्थ्याने ‘मी ई-कचरा व्यवस्थापनाचा जबाबदार योद्धा आहे’ (I am an E-Waste Warrior!) हा संकल्प करावा आणि आपल्या कुटुंबात व परिसरात ई-कचरा व्यवस्थापनाबाबत जनजागृती करावी.

सर्व शाळांनी दिनांक २८ ऑक्टोबर २०२६ रोजी आयोजित उपक्रमांची माहिती, विद्यार्थ्यांचा सहभाग आणि आवश्यक छायाचित्रे भारत सरकारच्या
https://ecoclubs.education.gov.in

या संकेतस्थळावर उपलब्ध Special Campaign 6 अंतर्गत नोंदवावीत.

ई-कचऱ्याचे योग्य व्यवस्थापन ही केवळ शाळांची किंवा प्रशासनाची जबाबदारी नसून संपूर्ण समाजाची सामूहिक जबाबदारी आहे. पर्यावरण संरक्षणाची जाणीव विद्यार्थिदशेतच निर्माण करून स्वच्छ, सुंदर, सुरक्षित आणि शाश्वत महाराष्ट्राच्या निर्मितीसाठी सर्वांनी एकत्रित प्रयत्न करूया.

चला, २८ ऑक्टोबर रोजी ई-कचरा व्यवस्थापनाच्या विशेष अभियानात सहभागी होऊया!

“ई-कचरा वेगळा करूया, पर्यावरणाचे रक्षण करूया!”

“Reduce Repair Reuse Recycle”

शालेय शिक्षण व क्रीडा विभाग, महाराष्ट्र शासन
महाराष्ट्र प्राथमिक शिक्षण परिषद, मुंबई

महाराष्ट्र शासन शालेय शिक्षण व क्रीडा विभाग
निपुण भारत समग्र शिक्षा
महाराष्ट्र प्राथमिक शिक्षण परिषद, मुंबई

जा. क्र. मप्राशिप/सशि/इको (E-waste)/१/२०२६-२७/

दिनांक:-ई-साक्षांकित
प्रति,
मा. शिक्षण संचालक (प्राथमिक व माध्यमिक),
महाराष्ट्र राज्य,
पुणे.

विषयः विशेष मोहीम ६ अंतर्गत २८ ऑक्टोबर २०२६ रोजी ई-कचरा व्यवस्थापनावर एकदिवसीय विशेष उपक्रम राबविण्याबाबत.

संदर्भ :१) भारत सरकारचे ई-मेल दिनांक १६.०९.२०२६.
२) या कार्यालयाचे पत्र क्र. मप्राशिप/सशि/इको (E-waste)/१/२०२६-२७/१/२४८७०००, दि.२३.०९.२०२६.
३) भारत सरकारचे अर्धशासकीय पत्र क्र.१७-३५/२०२५-Coord, दि.०५.१०.२०२६.

महोदय,
उपरोक्त संदर्भिय पत्राद्वारे भारत सरकारने खालीलप्रमाणे सूचना दिलेल्या आहेत.
एकदिवसीय विशेष उपक्रमः सर्व कार्यालये आणि शाळांमध्ये २८ ऑक्टोबर २०२६ रोजी ई-कचरा व्यवस्थापनावर एक विशेष कार्यक्रम आयोजित केला जावा.
प्रार्थना सभा आणि प्रश्नमंजुषाः शाळांच्या २८ ऑक्टोबरच्या प्रार्थना सभेचा मुख्य विषय “ई-कचरा व्यवस्थापन” असावा. तसेच विद्यार्थ्यांसाठी ई-कचऱ्याचे वर्गीकरण, संकलन आणि विल्हेवाट यावर आधारित एक छोटी प्रश्नमंजुषा (Quiz) आयोजित करावी.

ई-कचरा संकलनः ऑक्टोबर २०२६ महिनाभर जनजागृती आणि ई-कचरा गोळा करण्याचे काम सुरू ठेवावे. महिनाभरात गोळा झालेला सर्व कचरा २८ ऑक्टोबर २०२६ रोजी अधिकृत recyclers /refurbishers सुपूर्द करावा.
अधिकारी वर्ग आणि मदतः गट/जिल्हा स्तरावरील अधिकाऱ्यांनी शाळांना केंद्रीय प्रदुषण नियंत्रण मंडळ/राज्य प्रदुषण नियंत्रण मंडळ (CPCB/SPCB) कडे नोंदणीकृत Recycling शोधण्यासाठी आणि ई-कचऱ्याची योग्य विल्हेवाट लावण्यासाठी मदत करावी.

अहवाल सादर करणे (Reporting): महिनाभरात राबवण्यात आलेल्या उपक्रमांची आणि गोळा केलेल्या ई-कचऱ्याची माहिती Eco clubs for Mission LIFE पोर्टलवर https://ecoclubs.education.gov.in २८ ऑक्टोबर २०२६ रोजीच अपलोड करण्यात यावी.

हेही वाचाल –

अधिक जाणून घ्या Eco clubs for Mission LIFE बद्दल या ओळीला स्पर्श करून

याबाबत सर्व संबंधित शाळा आणि यंत्रणेला या सूचनांची तात्काळ अंमलबजावणी करून सोबत जोडलेल्या सूचनापत्रकानुसार नमूद लिंकवर माहिती भरण्याबाबत आपल्या स्तरावरुन सूचना देण्यात याव्यात.

आपला विश्वासू,
Digitally signed by Devidas Balkrishna Kulal Date: 15-10-2026 14:36:10

(देविदास कुलाळ) सह संचालक (प्रशासन) म.प्रा.शि.प., मुंबई.