शाळेतील सर्व विद्यार्थ्यांचे APAAR आयडी दि ३१ जानेवारी २०२६ पर्यंत काढण्याची कार्यवाही पूर्ण करणेबाबत APAAR ID Creation for all Classes Primary Secondary And Senior Secondary

APAAR ID Creation for all Classes Primary Secondary And Senior Secondary

APAAR ID Creation for all Classes Primary Secondary And Senior Secondary

जा.क्र.मप्राशिप/सशि/यु-डायस/संगणक/२०२५-२६/२

दिनांक: 01 JAN 2026

विषयः शाळेतील सर्व विद्यार्थ्यांचे APAAR आयडी दि. ३१ जानेवारी, २०२६ पर्यंत काढण्याची कार्यवाही पूर्ण करणेबाबत.

संदर्भ:

१) भारत सरकार, शिक्षा मंत्रालय यांचे पत्र क्र. D.O.No.१-२७/२०२३-DIGED-Part (१) दि. ०२/०९/२०२४ रोजीचे पत्र.

२) या कार्यालयाचे जा.क्र. मप्राशिप/समग्र शिक्षा/संगणक/U-DISE/२०२५-२६/२१२४ दि. १८ जुलै, २०२५ रोजीचे मार्गदर्शक सूचना.

३) भारत सरकार, शिक्षा मंत्रालय यांचे पत्र क्र. D.O.N०.१-२७/ २०२३-DIGED-Part (६) दि. ३० डिसेंबर, २०२५ रोजीचे पत्र.

उपरोक्त संदर्भिय विषयान्वये राज्यातील सर्व विद्यार्थ्यांचे अपार आयडी यु-डायस प्लस प्रणालीमार्फत काढण्यासाठी सर्व शिक्षणाधिकारी यांना कळविण्यात आले होते. विद्यार्थ्यांना अपार आयडी प्राप्त झाल्यावर विद्यार्थ्यांचे डिजिटल पध्दतीने चाईल्ड ट्रॅकिंग, विद्यार्थ्यांची शैक्षणिक प्रगती, नॅशनल एज्युकेशन पॉलिसी २०२० इत्यादी बाबीचे संनियंत्रण करता येईल.

दि. ०१ जानेवारी, २०२६ रोजीच्या यु-डायस प्लस प्रणालीद्वारा प्राप्त अहवालानुसार राज्यातील १८४.२१ लाख (८५.५%) विद्यार्थ्यांचे अपार आयडी काढण्याची कार्यवाही पूर्ण झालेली असून २०४.८२ लाख (९५%) विद्यार्थ्यांचे आधार व्हॅलिडेशन पूर्ण झालेले आहे.

राष्ट्रीय मुख्य सचिव, भारत सरकार यांच्या अध्यक्षतेखाली आयोजित सभेमध्ये राज्यातील विद्यार्थ्यांचे अपार आयडी तयार करण्याबाबतच्या विषयाचा आढावा घेण्यात येणार आहे. त्याअनुषंगाने संदर्भिय पत्र क्र. ३ नुसार सर्व विद्यार्थ्यांचे अपार आयडी काढण्याची कार्यवाही दि. ३१ जानेवारी, २०२६ पर्यंत पूर्ण करण्यासाठी कळविण्यात आले आहे.

दि. ०१ जानेवारी, २०२६ रोजीच्या अहवालानुसार शाळेतील पूर्व प्राथमिक व इयत्ता १लीच्या विद्यार्थ्यांचे अपार आयडी काढण्यासाठी नोंदणी केलेली नसल्याचे दिसून येत आहे. अहवालानुसार २९.८० लाख विद्यार्थ्यांनी अद्यापपर्यंत अपार आयडी काढण्यासाठी नोंदणी केली नसल्याचे दिसून येत आहे.

करिता जिल्हा, तालुका व केंद्र स्तरावरून कॅम्प आयोजित करून प्रलंबित शाळांमधील विद्यार्थ्यांचे अपार आयडी काढण्याची कार्यवाही तात्काळ पूर्ण करण्यात यावी. याबाबत जिल्हा व तालुका स्तरावरून दररोज आढावा घेण्यात यावा. अपार आयडी काढत असतांना शाळांना अडचणी येत असल्यास जिल्ह्यांचे शिक्षणाधिकारी (प्राथमिक व माध्यमिक) याच्यांशी संपर्क करण्यासाठी कळविण्यात यावे.

सोबत : १) केंद्र शासनाचे दि. ३० डिसेंबर, २०२५ रोजीचे पत्र.

२) जिल्हानिहाय अहवाल

राज्य प्रकल्प संचालक, म.प्रा.शि.प., मुंबई.

D.O. No. 1-27/2023-DIGED-Part(6)

30th December, 2025

Ders Additiond Chied sendery / Principal Secreting / Sectory,

This is in pursuance to D.O. Letter No. 23-2/2024-Stats(Part-1) dated 27th February, 2025 and D.O. Letter No. 1-27/2023-DIGED(Part-1) dated 27th December, 2024 regarding expediting APAAR ID Generation for Students. I am happy to state that good progress has been made for this initiative in a short span of time. More than 15.13 Crore APAAR IDs have been validated and assigned across 12.5 lakh+ schools.

The primary objective of APAAR ID is to help ensure a comprehensive and seamless record of a student’s academic journey across key touch-points. It is important to establish the APAAR ID as a single student identifier that encapsulates the student’s journey, covering both academic and non-academic endeavours. This aligns with the vision of the National Education Policy 2020 with its emphasis on using digital technology for tracking student learning outcomes and becoming a bed rock for many aspects of, “Ease of Schooling”.

In order to expedite the generation of APAAR IDs on a mission mode, the State-wise, district-wise and school-wise segregation of students i) who possess Aadhaar but do not yet have an APAAR ID and ii) who do not possess Aadhaar is being shared separately.

States/UTs are requested to undertake immediate action for time-bound APAAR generation, ensuring complete saturation by 31st January 2026. This matter has been discussed during the deliberations of 5th National Chief Secretary Conference and a consensus for the same has been arrived at.

May I request you to instruct all concerned officers at State, district and block/school levels to closely monitor the progress and address any operational issues promptly. I will be very happy to receive weekly progress reports on APAAR generation. For any clarifications/issues you may contact Sh. Anandrao V. Patil, Additional Secretary or Sh. Harikumar Janakiraman, Director (Dig. Education), at aspmpy-moe@gov.in and

harikumari.edu@gov.in.

Best wishes

Yours sincerely,

ALSO READ 👇

Subject: APAAR ID Creation for all classes Primary, Secondary, and Senior Secondary-reg.

ALSO READ 👇

Kindly refer to Secretary, DoSEL’s D.O. letter No. 1-27/2023-DIGED-Part(1) dated 2nd September 2024 regarding the implementation of APAAR ID system.
As highlighted in the D.O letter, APAAR ID system has been designed as a unique, lifelong 12-digit identifier for all school-enrolled students, aimed at facilitating targeted interventions to improve school enrolments and learning outcomes.
I am happy to see that almost all the States/UTs have initiated the process of APAAR ID Creation; there is a need to accelerate and expand the APAAR ID creation process to achieve our targeted objectives. In this regard, I would like to inform that APAAR ID creation process has now been opened for all classes Primary, Secondary, and Senior Secondary- for all schools of all management types. Hence, APAAR ID can be generated and validated in all schools across India.
SoP for creation of APAAR ID for all classes remain the same which is through
1 Conducting structured Parent Teacher Meetings (PTMs)

2. Ensuring collection and storage of consent forms during PTM (in person)
3. Training school administrators on the UDISE+ portal
4. Establishing robust monitoring mechanisms
5. Ensuring APAAR ID are printed on the Student ID cards
   It is very important to instruct all concerned about this national initiative in your State/UT Your personal intervention in monitoring the progress and ensuring swift implementation of APAAR ID systems is utmost important. May I request you to bestow your personal attention to this national initiative.

Circular pdf Copy LINK

आनंदराव वि. पाटील, भा.प्र.से.
अपर सचिव
Anandrao V. Patil, IAS
Additional Secretary
भारत सरकार शिक्षा मंत्रालय स्कूल शिक्षा और साक्षरता विभाग
Government of India Ministry of Education Department of School Education & Literacy
F.No. 1-27/2023-DIGED-Part(1) New Delhi, dated 2 October, 2024

Circular pdf Copy LINK

हे ही वाचाल –

विषयः यु-डायस प्लस प्रणालीमधून पूर्व प्राथमिक, इयत्ता १ली ते १२ वी पर्यंत विद्यार्थ्यांचे APAAR आयडी तयार करणेबाबत मार्गदर्शक सूचना.

संदर्भ : १) भारत सरकार, शिक्षा मंत्रालय यांचे पत्र क्र. D.O.No.१- २७/२०२३-DIGED-Part (१) दि. ०२/०९/२०२४ रोजीचे पत्र.
२) कार्यालयाचे जा.क्र.मप्राशिप/सशि/यु-डायस/संगणक/ २०२४-२५/२८८१ दि. २५/०९/२०२४ रोजीचे पत्र.
३) भारत सरकार, शिक्षा मंत्रालय यांचे पत्र क्र. F.No.१-२७/ २०२३-DIGED-Part (१) दि. २१/१०/२०२४ रोजीचे पत्र.
उपरोक्त संदर्भिय पत्रान्वये केंद्र शासनाकडून देशातील प्रत्येक विद्यार्थ्यांला APAAR आयडी उपलब्ध करून देण्याचा राष्ट्रीय उपक्रम सुरु केला आहे. संदर्भिय पत्र क्र. १ व २ नुसार राज्यातील प्रथम प्राधान्याने यु-डायस प्रणालीमधून इयत्ता ९वी ते १२वी च्या विद्यार्थ्यांना APAAR आयडी उपलब्ध करून देण्याकरिता संदर्भिय पत्रात नमूद आहे.
संदर्भिय क्र. ३ नुसार केंद्र शासनाकडून राज्यातील सर्व प्राथमिक, उच्च प्राथमिक, माध्यमिक व उच्च माध्यमिक शाळांमधील विद्यार्थ्यांचे APAAR आयडी तयार करण्यासाठी कळविण्यात आले असून यु-डायस सॉफ्टवेअरमध्ये सुविधा उपलब्ध करून दिली आहे. APAAR आयडी उपलब्ध करुन देण्यासाठी संदर्भिय क्र. १ व २ नुसार मार्गदर्शक सूचना उपलब्ध करून दिल्या आहे. त्या मार्गदर्शक
सूचनांच्या आधारे सर्व विद्यार्थ्यांचे APAAR आयडी तयार करण्याची कार्यवाही पूर्ण करून घेण्यात यावी.
APAAR आयडी तयार करण्याच्या अनुषंगाने शाळेच्या मुख्याध्यापकांना प्रशिक्षण देताना पुढील मुद्यांच्या प्रामुख्यांने समावेश करण्यात यावा :-
APAAR आयडी तयार करण्याच्या अनुषंगाने संदर्भिय पत्र क्र.०१ व ०२ नुसार केंद्रशासनाकडून प्राप्त झालेल्या मार्गदर्शक सूचना व या कार्यालयाकडून मार्गदर्शक सूचना व प्रशिक्षण जिल्हयाचे सर्व संगणक प्रोग्रामर व तालुक्याचे MIS Coordinator यांना देण्यात आले असून शाळेच्या मुख्याध्यापकांना प्रशिक्षण देण्याकरीता कळविण्यात आले आहे.
APAAR आयडी तयार करण्याच्या अनुषंगाने Parent Teacher Meeting (PTMs) शाळास्तरावर आयोजित करुन पालकांकडून ना-हरकत प्रमाणपत्र (consent form) भरुन घेण्यात यावे.
APAAR आयडी तयार करण्याच्या अनुषंगाने सर्व शाळेच्या मुख्याध्यापकांना प्रशिक्षण गट स्तरावरुन प्रशिक्षण देण्यात यावे व दररोज आढावा घेण्यात यावा.
APAAR आयडी तयार करण्याचा राज्यस्तरावरुन दररोज आढावा घेण्यात येईल तसेच, विद्या समिक्षा केंद्रामार्फत त्याचा आढावा घेण्यात येईल. याचप्रमाणे, जिल्हा व तालुका स्तरावरुन APAAR आयडी तयार करण्याबाबत दररोज आढावा घेण्यात यावा व सदर अहवाल विभागीय उपसंचालक, शिक्षण संचालक,आयुक्त कार्यालय, महाराष्ट्र प्राथमिक शिक्षण परिषद कार्यालयास पाठविण्यात यावा.
APAAR आयडी विद्यार्थ्यांना उपलब्ध करुन दिल्यानंतर सर्व शाळेच्या मुख्याध्यापकांना सदर आयडी हा विद्यार्थ्यांच्या ओळखपत्रावर प्रिंट करण्यासाठी कळविण्यात यावे.
शिक्षणाधिकारी (प्राथमिक व माध्यमिक) यांनी व्हिडिओ कॉन्फरन्सद्वारे प्रत्येक आठवड्याला आढावा घेऊन ज्या शाळेच्या मुख्याध्यापकांनी विद्यार्थ्यांना APAAR आयडी तयार करुन का दिले नाहीत याबाबत आढावा घ्यावा व त्याबाबतचा अहवाल आयुक्त कार्यालयास व या कार्यालयास पाठविण्यात यावा.शिक्षणाधिकारी (प्राथमिक व माध्यमिक) यांनी जिल्हयातील सर्व शाळांमधील विद्यार्थ्यांना प्रथम प्राधान्याने दि.२०/११/२०२४ पर्यंत APAAR आयडी उपलब्ध करुन देण्याच्या अनुषंगाने जिल्हयातील सर्व शाळेच्या मुख्याध्यापकांना आपल्या स्तरावरुन कळविण्यात यावे.
सोबत : केंद्र शासनाकडून प्राप्त झालेले संदर्भिय पत्र.

राज्य प्रकल्प संचालक, म.प्रा.शि.प.,मुंबई.

प्रति,
१) आयुक्त, महानगरपालिका, सर्व.
२) मुख्य कार्यकारी अधिकारी, जिल्हा परिषद, सर्व.

Guidelines for generation of APAAR ID of students from Pre-Primary, Class 1st to 12th through U-DICE Plus System.

अपार आयडी तयार करण्यासाठी विद्यार्थी नावात दुरुस्ती करण्याची सुविधा गटशिक्षणाधिकारी लॉगिनवर उपलब्ध.