Krantijyoti Savitribai Phule Balsangopan yojana
Krantijyoti Savitribai Phule Child Care Scheme
Krantijyoti Savitribai Phule Balsangopan yojana Apply link
Providing benefits to children under the Krantijyoti Savitribai Phule Child Care Scheme.
क्रांतिज्योती सावित्रीबाई फुले बालसंगोपन योजना
क्रमांक – प्राशिस / संकीर्ण – ८०२/एकल माता
दिनांक ०६.०३.२०२६
प्रति,
१. विभागीय शिक्षण उपसंचालक (सर्व)
२. शिक्षणाधिकारी (प्राथमिक / माध्यमिक) जिल्हा परिषद (सर्व)
३. शिक्षण निरीक्षक (उत्तर / दक्षिण/पश्चिम) बृहमुंबई
४. शिक्षणाधिकारी / शिक्षण प्रमख/प्रशासन अधिकारी मनपा/नपा/नप (सर्व)
संदर्भ :
- १. मा. मंत्री (शालेय शिक्षण) यांच्या कार्यालयाचे पत्र क्र. मंत्री/शालेय शिक्षण/जनरल/९१५४/२०२५, दि.१२.०९.२०२५.
२. शासन पत्र क्र. संकिर्ण-३८२५/प्र.क्र.१/एसडी-२, दि.१३.१०.२०२५
३. संचालनालयाने पत्र क्र. प्राशिसं/८०२/संकीर्ण/एकल/२०२५/१५९७४९१. दि.११/१२/२०२५
४. शासन पत्र क्र. संकिर्ण-२०२६/प्र.क्र.१८/एसडी-५, दि.०२.०३.२०२५
वरील विषयाबाबत संदर्भ क्र ४ च्या पत्राची प्रत सोबत जोडली आहे.
मा. मंत्री (शालेय शिक्षण) यांचे कार्यालयाने संदर्भ क्र.१ चे व संदर्भ क्र २ चे पत्रान्वये राज्यातील इ.१ ली ते १२ वी मध्ये शिकणाऱ्या विधवा, घटस्फोटीत परित्यक्त्या माहिलांच्या मुलांची माहिती सादर करणेबाबत निर्देश प्राप्त झाले होते. विभागीय शिक्षण उपसंचालकांकडून प्राप्त माहिती संदर्भ क्र.३ च्या पत्रान्वये शासनास सादर केलेली आहे.
सदर प्रकरणी मा. मुख्यमंत्री यांचे प्रधान सचिव यांच्या अध्यक्षतेखाली दि.१७ फेब्रुवारी, २०२६ रोजी बैठकीत महिला व बालविकास विभागामार्फत राबविण्यात येणा-या क्रांतिज्योती सावित्रीबाई फुले बालसंगोपन योजना अंतर्गत एकल माता असणाऱ्या पात्र विद्यार्थ्यांच्या लाभप्राप्तीबाबत आढावा घेण्यात आला. याबाबत शालेय शिक्षण विभागाने केलेल्या सर्वेक्षणानुसार इ.१ ली ते १२ वीमध्ये शिकणाऱ्या एकल मातांच्या मुलांची संख्या २,२३,०४२ एवढी असल्याने पुढील प्रमाणे निर्देश संदर्भ क्र ४ च्या पत्रान्वये दिलेले आहेत.
१. विभागाने केलेल्या इ.१ ली ते १२ वी मध्ये शिकणाऱ्या एकल मातांच्या मुलांच्या सर्वेक्षणानुसार क्रांतिज्योती सावित्रीबाई फुले बालसंगोपन योजनेकरीता पात्र असूनही ज्या विद्यार्थ्यांनी अद्यापपर्यंत अर्ज सादर केलेले नाहीत, अशा विद्यार्थ्यांकडून अर्ज सादर करून घेण्यासाठी संबंधित शाळांतील मुख्याध्यापकांनी विद्यार्थ्यांना अर्ज सादर करण्यासाठी आवश्यक मार्गदर्शन व सहाय्य करून अर्ज भरून घ्यावेत.
२. अर्ज भरणे, आवश्यक कागदपत्रांची पूर्तता व सादरीकरण या प्रक्रियेत विद्यार्थ्यांना सक्रिय सहकार्य करावे.
३. भरलेले अर्ज महिला व बालविकास विभागाने प्राधिकृत केलेल्या अधिकाऱ्यांकडे नियमानुसार सादर करण्याची कार्यवाही करावी.
४. पुढील शैक्षणिक वर्षापासून विद्यार्थ्याच्या शाळा प्रवेशाच्या वेळी एकल माता असणाऱ्या विद्यार्थ्यांची स्वतंत्र नोंदवही ठेवण्यात यावी. सदर नोंदवहीमध्ये संबंधित विद्यार्थ्यांची आवश्यक माहिती नमूद करून ती अद्ययावत
ठेवावी. संकलित माहिती महिला व वालविकास विभागाने प्राधिकृत केलेल्या अधिकारी/कर्मचा-यांना उपलब्ध करून द्यावी.
संदर्भ क्र ४ अन्वये प्राप्त निर्देशानुसार आपल्या कार्यकक्षेतील सर्व संबंधीत क्षेत्रिय कार्यालयास कार्यवाही करण्यावावत आपल्या स्तरावरून आवश्यक सूचना देऊन प्राधान्याने कार्यवाही होईल असे पहावे.
Digitally signed by Mahesh Madhukar Palkar Date: 10-03-2026 18:30:42
(डॉ. महेश पालकर) शिक्षण संचालक (माध्य व उच्च माध्य)
महाराष्ट्र शासन
प्राथमिक शिक्षण संचालनालय,
महाराष्ट्र राज्य, पुणे
Digitally signed by
SHARAD SHANKARGIRI GOSAVI
Date: 10-03-2026 18:26:15
(शरद गोसावी) शिक्षण संचालक (प्राथमिक)
महाराष्ट्र शासन
प्राथमिक शिक्षण संचालनालय,
महाराष्ट्र राज्य, पुणे
एकल पालकांच्या मुलांना महिन्याला २,२५० रुपये
ज्या मुलांना आई किंवा वडील हयात नसतील व ज्या मुलांना आई व वडील दोन्हीही हयात नसतील अशा बालकांना या योजनेचा लाभ मिळतो.
० ते १८ वयोगटातील बालकांना बालसंगोपन योजनेचा लाभ मिळतो. एका कुटुंबातील दोन किंवा जास्त मुलांना ही लाभ दिला जातो.
एका मुलांसाठी २२५० रु प्रतिमहिना (एका वर्षाला २७०००/- रु मिळतात.) वय १८ पुर्ण होईपर्यंत दर महिन्याला रक्कम मिळते.
हा अर्ज मंजूर करण्यासाठी जिल्ह्याच्या ठिकाणी असणारी बाल कल्याण समितीकडे सादर केला जातो व ती समिती अर्ज मंजुर करते.
जिल्हा परिषद शाळेत व महाविदयालय शाळेत जाणाऱ्या विद्यार्थ्यांनी आपला बोनाफाईड आत्ताच शाळेतून काढून ठेवावा
या योजनेचा लाभ १८ वयोगटातील कुटुंबातील दोन बालकांना बालसंगोपन योजनेचा लाभ मिळतो.
या योजनेच्या माहितीसाठी आपल्या गावातील अंगणवाडी सेविका अथवा आपल्या तालुक्याच्या बाल विकास प्रकल्प कार्यालय पंचायत समिती येथे संपर्क साधावा
🙋 हे ही वाचा 👇
बालसंगोपन योजनेतून करा अर्ज; प्रतिवर्षी नूतनीकरण आवश्यक
क्रांतिज्योती सावित्रीबाई फुले बालसंगोपन योजनेतून एकल पालक असणान्या मुलांना आला २ हजार ५०० रुपये मिळतात. या योजनेत पूर्वी १ हजार १०० रुपये मिळत होते, त्यामध्ये वाद करण्यात आली आहे. विधवा, घटस्फोटित महिला तसेच अनाथ बालकांना ही योजना मिळवण्यासाठी महिला व बालकल्याण विभागाकडे अर्ज करणे आवश्यक आहे.
महिला व एकात्मिक बालविकास विभागाच्या कार्यालयात (पंचायत समिती) कुटुंब संरक्षण अधिकारी यांच्याकडून अर्ज पूर्ण भरून तालुका स्तरावर तपासून प्यावा व जिल्ह्याच्या ठिकाणी बालकल्याण समितीसमोर मुलांना समक्ष नेऊन फॉर्म जमा करणे आवश्यक आहे. कोरोनानंतर या योजनेच्या लाभार्थ्यांच्या संख्येत बाढ झाली असून सध्या प्रत्येक जिल्ह्यात अनेक लाभार्ती या योजनेचा लाभ घेत आहेत.
दरम्यान, या योजनेत सुरवातीला अर्जदारांची गृहचौकशी करण्यात येते. पालकाचे उत्पत्र एक लाख रुपयेपर्यंत असणे आवश्यक आहे. खरोखर गरजू असणार्यास लाभ दिला जातो.
नियम व अटी
एकल पालक म्हणजे ज्या मुलांचे आई किंवा वडील वारले / मयात आहेत, अशा एक पालक असलेल्या मुलांना, कॅन्सर किंवा एचआयव्ही बाधित दुर्धर आजार असलेल्या पालकांच्या मुलांना तुरुंगात असलेल्या कैद्यांच्या मुलांना ही योजना मिळते.
अशा शलकांच्या कोणत्याही दोन अपत्यांना वयाची १८ वर्षे पूर्ण होईपर्यंत प्रत्येक महिन्याला प्रत्येकी २ हजार २५० रुपये मिळतात. त्यामुळे दोन्ही अपत्यांचे स्वतंत्र फॉर्म भरावेत.
घटस्फोटित व परित्यक्ता महिलांच्या मुलांनाही हा लाभ मिळतो. फक्त घटस्फोटित महिलांनी घटस्फोट झाल्याचे कागदपत्रांसह अर्ज करावा तर ज्या महिला पतीपासून विभक्त राहत आहेत, त्यांनी तसे पुरावे व सक्षम अधिकान्यांच्या सहीचे पत्र सादर करावे.
आवश्यक कागदपत्रे
१) योजनेसाठीचा विहित नमुन्यातील अर्ज
२) पालकाचे व बालकाने आधारकार्ड झेरॉक्स
३) मुलांचे शाळेचे बोनामाईट सर्टिफिकेट
४) तहसीलदार यांचा उत्पनाचा दाखला
५) पालकांचे मृत्यू असल्यास मृत्यूचा दाखला
६) पालकांचा रहिवासी दाखला. (ग्रामपंचायत/नगरपालिका यांचा)
७) मुलांचे बँक पासबुक झेरॉक्स व ते नसल्यास पालकांचे बँक पासबुक
८) मृत्यूचा अहवाल (कोविडने जर मूत्यू झाला असेल तर मृत्यूचा अहवाल)
९) रेशनकार्ड झेरॉक्स,
१०) घरामसमोर पालकांमोकांचा फोटो ४ बाय ६ फोटो पोस्ट कार्ड आकाराचा रंगीत फोटो (दोन मुले असल्यास दोन्ही मुलांसोबत पालकांचा स्वतंत्र फोटो)
१०) मुलांचे पासपोर्ट आकाराचे तीन फोटो

