Gram Panchayat Nivadnuk मुदत संपणाऱ्या ग्रामपंचायतींवर “प्रशासक” नेमणेबाबत

Gram Panchayat Nivadnuk

Gram Panchayat Nivadnuk

Regarding the appointment of “Administrators” to Gram Panchayats whose term is expiring

Gram Panchayat Prashasak Niyukti

मंत्रालयीन सेवा

महाराष्ट्र शासन ग्राम विकास विभाग, मुंबई

क्रमांक: ग्रापंनि-२०२६/प्र.क्र.१९/पं.रा.२

दिनांक :- २१ फेब्रुवारी, २०२६

प्रति,
(१) सर्व विभागीय आयुक्त
(२) सर्व जिल्हाधिकारी
(३) सर्व मुख्य कार्यकारी अधिकारी, जिल्हा परिषद

विषयः- मुदत संपणाऱ्या ग्रामपंचायतींवर “प्रशासक” नेमणेबाबत.

महोदय/महोदया,

क्रमांक: ग्रापंनि-२०२५/प्र.क्र.१५९/ई-१४७२३३४/पं.रा.२, दिनांक २३ जानेवारी, २०२६ अन्वये निर्गमित करण्यात आलेले पत्र याद्वारे रद्द करण्यात येत आहे.

२. सोबत क्रमांकः याचिका-२०२६/प्र.क्र.२०/ई-१५५५१७२/पं.रा.२, दिनांक २० फेब्रुवारी, २०२६ रोजी महाराष्ट्र शासन राजपत्र, असाधारण भाग चार-ब, असाधारण क्रमांक ८१ अन्वये प्रसिध्द केलेल्या अधिसूचनेची प्रत (मराठी व इंग्रजी) सोबत जोडली असून तीचे कृपया अवलोकन व्हावे.

३. सदर अधिसूचनेतील निर्देशानुसार आवश्यक ती कार्यवाही संबंधित मुख्य कार्यकारी अधिकारी, जिल्हा परिषद यांनी करावी, ही विनंती.

सोबत :- परिपत्रक व अधिसूचनेची प्रत पीडीएफ लिंक

BABURAO
MAHADU
ASOLE
ABU AMOLE

(बा. म. आसोले) अवर सचिव, महाराष्ट्र शासन

प्रतः- कार्यासन पं.रा.२, निवडनस्ती

RNI No. MAHBIL/2009/37831

सत्यमेव जयते
महाराष्ट्र शासन राजपत्र
असाधारण भाग चार-ब
वर्ष १२, अंक २३]
शुक्रवार, फेब्रुवारी २०, २०२६/फाल्गुन १, शके १९४७
[पृष्ठे ३, किंमत : रुपये ९.००

असाधारण क्रमांक ८१
प्राधिकृत प्रकाशन
महाराष्ट्र शासनाने महाराष्ट्र अधिनियमांन्वये तयार केलेले (भाग एक, एक-अ आणि एक-ल यांमध्ये प्रसिद्ध केलेले नियम व आदेश यांव्यतिरिक्त) नियम व आदेश.

ग्रामविकास विभाग
बांधकाम भवन, २५ मर्झबान पथ, फोर्ट, मुंबई ४०० ००१

दिनांक २० फेब्रुवारी, २०२६

    अधिसूचना

महाराष्ट्र ग्रामपंचायत अधिनियम, १९५९.

क्रमांक याचिका-२०२६/प्र.क्र.२०/ई-१५५५१७२/पं.रा. २. ज्याअर्थी, राज्यातील काही ग्रामपंचायतींची मुदत संपली आहे आणि काही ग्रामपंचायतींची मुदत २८ फेब्रुवारी २०२६ किंवा त्यापूर्वी संपणार आहे आणि त्या ग्रामपंचायतींच्या निवडणुका प्रशासकीय अडचणींमुळे पूर्ण होऊ शकल्या नाहीत;

आणि ज्याअर्थी, महाराष्ट्र ग्रामपंचायत अधिनियमाच्या (१९५९ चा ३) कलम १५१ च्या उप-कलम (१) च्या खंड (अ) मधील दुसऱ्या परंतुकानुसार, प्रशासकीय अडचणींमुळे पंचायत निवडणुका घेणे शक्य नसल्यास, शासन राजपत्रातील अधिसूचनेद्वारे एखाद्या योग्य व्यक्तीची पंचायतीवर प्रशासक म्हणून नियुक्ती करण्याचे अधिकार राज्य शासनास आहे;

आता, त्याअर्थी, उक्त अधिनियमाच्या कलम १८२ च्या पोट-कलम (१) द्वारे प्रदान केलेल्या अधिकारांचा आणि त्या संदर्भात सक्षम करणाऱ्या इतर सर्व अधिकारांचा वापर करून, महाराष्ट्र शासन याद्वारे ग्रामपंचायतींवर प्रशासक नियुक्त करण्याचे कलम १५१ अन्वये प्रदान केलेले आपले अधिकार त्याच्या कार्यक्षेत्रातील जिल्हा परिषदेच्या मुख्य कार्यकारी अधिकारी यांना प्रदान करीत आहे आणि खालीलप्रमाणे निर्देश देत आहे, –

अ) संबंधित ग्रामपंचायतीवर विद्यमान सरपंचाची, सहा महिन्यांच्या कालावधीसाठी किंवा ग्रामपंचायत स्थापनेची निवडणूक प्रक्रिया पूर्ण होईपर्यंत, यापैकी जे आधी असेल त्या कालावधीसाठी प्रशासक म्हणून नियुक्ती करणे;

भाग चार-ब-८१-१

(१)

२ महाराष्ट्र शासन राजपत्र असाधारण भाग चार-ब, फेब्रुवारी २०, २०२६/फाल्गुन १, शके १९४७

(ब) पंचायतीचे कामकाज सुरळीत चालण्यासाठी विद्यमान उपसरपंच आणि ग्रामपंचायत सदस्यांची प्रशासकीय समिती स्थापन करणे; आणि

(क) उक्त अधिनियम आणि त्याखालील नियमानुसार प्रदान केलेले सर्व अधिकार वापरण्यासाठी आणि कर्तव्यांचे पालन करण्यासाठी प्रशासक आणि समित्यांना आवश्यक सूचना निर्गमित करणे.

महाराष्ट्राचे राज्यपाल यांच्या आदेशानुसार व नावाने,

वर्षा मुं. भरोसे, शासनाच्या सहसचिव,

ALSO READ 👇

Ward composition program for Gram Panchayat general elections

Ward composition program for the general elections of Gram Panchayats whose terms expire between January 2026 and December 2026 as well as newly established Gram Panchayats

जानेवारी २०२६ ते माहे डिसेंबर २०२६ मध्ये मुदत संपणाऱ्या ग्रामपंचायती तसेच नव्याने स्थापित ग्रामपंचायतींच्या सार्वत्रिक निवडणूकांसाठी प्रभाग रचना कार्यक्रम..

महाराष्ट्र शासन
ग्राम विकास विभाग

        आदेश

क्रमांक:-ग्रापंनि-२०२५/प्र.क्र.१३१/ई-१४०९६२३/पं.रा.-२ मंत्रालय, मुंबई

दिनांक :- १७/०२/२०२६

संदर्भ- (१) सन २०२२ चा महाराष्ट्र अधिनियम क्र. २२, दिनांक ११ मार्च, २०२२

(२) राज्य निवडणूक आयोगाचे क्रः रानिआ/ग्रापनि-२०२५/सं.क्र.६५८/का.८, दि.१६/१०/२०२५ व दिनांक ०४/०२/२०२६

ज्याअर्थी, महाराष्ट्र ग्रामपंचायत अधिनियम, १९५८ मधील सन २०२२ चा महाराष्ट्र अधिनियम क्र. २२ अन्वये कलम १० मधील सुधारीत केलेल्या तरतुदीनुसार :-

१. आणि ज्याअर्थी, राज्य निवडणूक आयोगाच्या आदेश क्रमांकः रानिआ/मनपा-२००५/प्र.क्र.४/का.०५, दि. २७/०१/२००५ नुसार स्थानिक स्वराज्य संस्थेची मुदत ज्या महिन्यात संपत असेल त्याच्या सहा महिने अगोदरच्या कालावधीमध्ये, तिच्या क्षेत्रात व हद्दीमध्ये निवडणूक प्रक्रिया पूर्ण होईपर्यंत बदल करता येणार नाही;

२. आणि ज्याअर्थी, माहे जानेवारी २०२६ ते माहे डिसेंबर २०२६ मध्ये मुदत संपणाऱ्या ग्रामपंचायती तसेच नवनिर्मित ग्रामपंचायतींच्या निवडणूकांसाठी प्रभाग रचना करण्याबाबतच्या कार्यवाहीस तात्काळ सुरुवात करावी लागणार आहे;

३. आणि ज्याअर्थी, ग्रामपंचायतींच्या निवडणुकांच्या प्रभाग रचना करण्याबाबतच्या कार्यवाहीस तात्काळ सुरूवात करावी लागणार आहे;

४. त्याअर्थी, महाराष्ट्र ग्रामपंचायत अधिनियम १९५८ च्या कलम १० मधील पोटकलम खंड (ब) नुसार मिळालेल्या व इतर अधिकारांचा वापर करुन ग्रामपंचायतींचे प्रभाग रचना करणे याकरीता राज्य शासन खालील आदेश देण्यात येत आहेत :-

अ.क्र.

ग्रामपंचायत सार्वत्रिक निवडणुकांसाठी प्रभाग रचना कार्यक्रम

प्रभाग रचना कार्यक्रमाचा टप्पा

कार्यवाही पूर्ण करण्याचा अंतिम दिनांक

प्रारुप प्रभाग रचना तयार करणे

१) तहसिलदार यांनी गुगल अर्थ चे नकाशे super impose करुन प्रत्येक गावाचे नकाशे अंतिम करणे

२०/०२/२०२६

संबंधित तलाठी व ग्रामसेवक यांनी संयुक्त स्थळ पाहणी करुन प्रभाग पाडणे, सीमा निश्चित करणे.

२७/०२/२०२६

तहसिलदार यांच्या अध्यक्षतेखालील समितीने प्रारुप प्रभागरचनेची तपासणी करणे. सदर समितीमध्ये गटविकास अधिकारी व संबधित मंडळ अधिकारी यांचा समावेश असेल,

०५/०३/२०२६

iv) सदर समितीने प्रारुप प्रभाग रचनेचा प्रस्ताव उपविभागीय अधिकारी यांच्यामार्फत जिल्हाधिकारी यांच्या मान्यतेसाठी सादर करणे,

११/०३/२०२६

v) जिल्हाधिकारी यांनी नमुना व (प्रारुप प्रभाग रचना) ची संक्षिप्त तपासणी

१७/०३/२०२६

करणे व त्यात आवश्यक असल्यास दुरुस्त्या करून सदर प्रारूप राज्य निवडणूक आयोग किंवा त्याने प्राधिकृत केलेला सक्षम अधिकारी यांच्याकडे मान्यतेसाठी सादर करणे

vi) राज्य निवडणूक आयोग किंवा त्याने प्राधिकृत केलेला सक्षम अधिकारी यांनी आवश्यक असल्यास प्रस्तावात दुरूस्ती करणे व त्यास मान्यता देणे

२३/०३/२०२६

vii) या दुरुस्त्या अंतर्भूत करुन प्रारुप प्रभाग रचना तहसिलदार यांच्या अध्यक्षतेखालील समितीने मान्यता द्यावी व समितीच्या सर्व सदस्यांनी स्वाक्षरी करावी.

३०/०३/२०२६

प्रारुप प्रभाग रचनेवर हरकती व सूचना मागविणे

1) प्रारुप प्रभाग रचनेला (नमुना ब) व्यापक प्रसिध्दी देऊन तहसिलदार यांनी हरकती व सूचना मागविण्यासाठी जाहिर सूचना प्रसिध्द करण्याचा अंतिम दिनांक

०७/०४/२०२६

३) प्रारुप प्रभाग रचनेवर हरकती सादर करण्याचा अंतिम दिनांक

१३/०४/२०२६ १६/०४/२०२६

प्राप्त झालेल्या सर्व हरकती व सूचना सुनावणीसाठी उपविभागीय अधिकारी यांच्याकडे सादर करणे

iv) प्राप्त झालेल्या सर्व हरकती व सूचनांवर उपविभागीय अधिकारी यांनी सुनावणी घेणे

२१/०४/२०२६

v) आलेल्या प्रत्येक हरकती व सुचनांवर सुनावणीनंतर अभिप्राय नोंदवून अंतिम निर्णयासाठी प्रस्ताव जिल्हाधिकारी यांच्याकडे सादर करणे

२३/०४/२०२६

३) प्रभाग रचना अंतिम करणे

उपविभागीय अधिकारी यांच्याकडून प्राप्त झालेले प्रस्ताव तपासून जिल्हाधिकारी यांनी प्रभाग रचना अंतिम करुन राज्य निवडणूक आयोगास सादर करणे

२८/०४/२०२६

३) राज्य निवडणूक आयोगाने मान्यता दिलेल्या अंतिम प्रभाग रचनेला

०४/०५/२०२६

जिल्हाधिकारी यांनी (नमुना अ मध्ये) व्यापक प्रसिध्दी देणे

प्रत-माहिती व आवश्यक त्या कार्यवाहीसाठी अग्रेषितः

१. सर्व विभागीय आयुक्त

सह सचिव, महाराष्ट्र शासन

३. उप सचिव, राज्य निवडणूक आयोग, महाराष्ट्र

२. सर्व जिल्हाधिकारी (मुंबई शहर व मुंबई उपनगर वगळून)

प्रतः- कार्यासन पं.रा.२, निवडनस्ती.

परिपत्रक पीडीएफ प्रत लिंक

ALSO READ 👇

Gram Panchayat Nivadnuk

Maharashtra sarpanch up sarpanch nivadnuk niyam

sarpanch upsarpanch reservation notification

सत्यमेव जयते
महाराष्ट्र शासन राजपत्र
असाधारण भाग चार-ब

वर्ष ११, अंक ८६]

शुक्रवार, जून १३, २०२५/ ज्येष्ठ २३, शके १९४७

[पृष्ठे ५, किंमत : रुपये ९.००
असाधारण क्रमांक २१३

प्राधिकृत प्रकाशन
महाराष्ट्र शासनाने महाराष्ट्र अधिनियमांन्वये तयार केलेले (भाग एक, एक-अ आणि एक-ल यांमध्ये प्रसिद्ध केलेले नियम व आदेश यांव्यतिरिक्त) नियम व आदेश.

ग्रामविकास विभाग
बांधकाम भवन, २५, मर्झबान पथ, फोर्ट, मुंबई-४०० ००१,

दिनांक १३ जून, २०२५

       अधिसूचना

महाराष्ट्र ग्रामपंचायत (सरपंच व उप सरपंच) निवडणूक नियम, १९६४.

क्रमांक ग्रापंनि-२०२५/प्र.क्र.१३/पं.रा.२. मा. सर्वोच्च न्यायालयातील विशेष अनुमती याचिका क्रमांक १९७५६/२०२१ प्रकरणी मा. सर्वोच्च न्यायालयाने दिनांक ०६ मे, २०२५ रोजी पारित आदेशास अनुसरुन महाराष्ट्र ग्रामपंचायत (सरपंच आणि उपसरपंच), निवडणूक नियम, १९६४ च्या नियम २-अ मधील उपनियम (१) आणि (२) अन्वये प्रदान करण्यात आलेल्या शक्तींचा वापर करून, आणि याविषयीची शासन अधिसूचना, ग्राम विकास विभाग, क्र. ग्रापंनि-२०२५/प्र.क्र.१३/पं.रा.२, दिनांक ०५ मार्च २०२५ अधिक्रमित करून महाराष्ट्र शासन याद्वारे प्रस्तुत अधिसूचना राजपत्रात प्रसिद्धी झाल्याच्या तारखेपासून पुढील पाच वर्षांच्या कालावधीसाठीः-

(अ) सोबत जोडलेल्या अनुसूची १-मध्ये दर्शविल्याप्रमाणे अनुसूचित जाती आणि अनुसूचित जमाती, नागरिकांचा मागास प्रवर्ग आणि महिला (अनु.जाती, अनु. जमाती आणि नागरिकांचा मागास प्रवर्ग यांतील महिलांसह) यांच्यासाठी, राज्यातील ग्रामपंचायती (केंद्र शासनाने घोषित केलेल्या अनुसूचित क्षेत्रात पूर्णतः येणाऱ्या ग्रामपंचायती वगळून) मधील सरपंचाची पदे विनिर्दिष्ट करीत आहे;

(ब) अशाप्रकारे आरक्षित करण्यात आलेल्या सरपंच पदाचे सोबत जोडलेल्या अनुसूची-२ मध्ये दर्शविल्याप्रमाणे जिल्हानिहाय वाटप करीत आहे:-

अनुसूची-१

अ.क्र. प्रवर्ग मिळालेली सरपंच पदे

(१) अनुसूचित जाती ३२६२ पदे (पैकी १६३९ महिलांकरीता)

(२) अनुसूचित जमाती १८६६ पदे (पैकी ९४३ महिलांकरीता)

(३) नागरिकांचा मागास प्रवर्ग ६७२९ पदे (पैकी ३३७३ महिलांकरीता)

(४) सर्वसाधारण १३०६७ पदे (पैकी ६५४१ महिलांकरीता)

एकूण २४९२४ पदे (पैकी १२४९६ महिलांकरीता)