बिंदुनामावली तपासणी व आरक्षण निश्चितीबाबत Bindunamavali Tapasni Aarakshan Nishiti पवित्र पोर्टल मार्फत शिक्षक पदभरतीसाठी बिंदुनामावलीच्या माहितीबाबत

Bindunamavali Tapasni Aarakshan Nishiti

Bindunamavali Tapasni Aarakshan Nishiti

Regarding Roster verification and reservation confirmation

पवित्र पोर्टल मार्फत शिक्षक पदभरतीसाठी बिंदुनामावलीच्या माहितीबाबत

महाराष्ट्र शासन शिक्षण आयुक्तालय,
महाराष्ट्र राज्य, मध्यवती इमारत,, पुणे

जा.क्र. मरापप/पवित्र पोर्टल/२०२६/2715935
दिनांक: 17/03/2026

प्रति,
आयुक्त (मनपा सर्व) मुख्य कार्यकारी अधिकारी (सर्व) विभागीय शिक्षण उपसंचालक (सर्व) शिक्षणाधिकारी (प्राथ/माध्य) शिक्षण निरिक्षक (सर्व) अध्यक्ष सचिव खाजगी शिक्षण संस्था (सर्व) प्रशासन अधिकारी, मनपा (सर्व) प्रशासन अधिकारी, नपा/नप (सर्व)

विषय :- पवित्र पोर्टल मार्फत शिक्षक पदभरतीसाठी बिंदुनामावलीच्या माहितीबाबत.

संदर्भ:
। या कार्यालयाचे पत्र जा.क्र. आस्था/प्राथ-106/पवित्र पो 29.11.2023 आस्था/प्राथ-106/पवित्र-पोर्टल/बिंदुनामाबली/2013/7296 दि.
२.या कार्यालयाचे पत्र जा.क्र. आस्था/प्राथ-106/पदभरती-दु.८/2025/242, दि. 16.01.2025

3. या कार्यालयाचे पत्र जा.क्र. आस्था/प्राथ-106/टेट-25/बिंदु-तपा/2025/1502448. दि. 17/10/2025
4. शिक्षण संचालक माध्यमिक व उच्च माध्यमिक यांचे पत्र क्रमांक शिसंमा/2025-
   26/समायोजन/टि-8ब/1704088 दिनांक 4/02/2026.
5. शालेय शिक्षण व क्रीडा विभाग, शासन निर्णय क्रमांकः संकिर्ण-2025/प्र.क्र.953/टीएनटी-1
   दिनांक 1 जानेवारी, 2026.
   6.VC दि. 6 मार्च 2026 मधील सूचना

राज्यातील शिक्षक पदभरतीसाठी माहे मे जून, 2025 मध्ये शिक्षक अभियोग्यता व बुध्दिमत्ता चाचणी -2025 चे आयोजन करण्यात आले होते. या परीक्षेचा निकाल दिनांक 18/08/2025 रोजी प्रसिध्द झाला आहे. या परीक्षेतील स्थानिक स्वराज्य संस्था तसेच मुलाखतीशिवाय या निवडाचा पर्याय निवडणाऱ्या शैक्षणिक संस्थांची मुलाखतीशिवाय या प्रकारात तर ज्या खाजगी शैक्षणिक संस्था मुलाखतीसह निवड प्रक्रिया असा पर्याय निवडतील त्या व्यवस्थापनांकरिता मुलाखतीसह निवड प्रक्रिया अशा पध्दतीने दोन निवड प्रकारात पदभरतीची गुणवत्तेनुसार कार्यवाही करण्यात येणार आहे.

शिक्षक अभियोग्यता व बुध्दिमत्ता चाचणी-2025 नुसार पदभरती सन 2025-26 च्या संचमान्यतेनुसार मंजूर, कार्यरत व रिक्त पदे विचारात घेऊन करावयाची आहे. त्यासाठी विषय व आरक्षणनिहाय रिक्त पदांची माहिती तयार असणे आवश्यक आहे. आज रोजी सन 2025-26 च्या संचमान्यतेची कार्यवाही 90 टक्क्याहून अधिक झालेली आहे. उर्वरित संचमान्यता त्रुटी पूर्तता करून प्राप्त करून घेण्यात याव्यात.

यापूर्वी संदर्भाधीन 1 व 2 या पत्रांन्वये मागील पदभरतीच्या वेळी बिंदूनामावली तपासणी करण्याबाबत सविस्तर सूचना देण्यात आलेल्या आहेत. तसेच मागील पदभरतीच्या टप्पा-2 मध्ये संदर्भाधीन पत्र क्रमांक 3 अन्वये सन 2024-25 च्या संचमान्यतेनुसार रिक्त पदे विचारात घेऊन कार्यवाही करण्याबाबत निर्देश देण्यात आलेले होते. व्यवस्थापनांनी 2025-26 च्या संचमान्यतेतील मंजूर पदानुसार बिंदूनामावली तपासून शिक्षक पदभरतीसाठी तयार ठेवणे आवश्यक आहे.
आदिवासीबहुल संबंधित ४ जिल्ह्यातील (नाशिक, धुळे, नंदुरबार, पालघर, यवतमाळ, रायगड, चंद्रपुर व गडचिरोली) सुधारित आरक्षण व बिंदुनामावली विहित करण्याबाबत शासन निर्णय दि. 29/07/2025 निर्गमित झाला आहे. तसेच मा. सर्वोच्च न्यायालयाने पेसा क्षेत्रातील संदर्भातील याचिकांवर दिनांक 6/10/2025 व दिनांक 17/11/2025 रोजी दिलेल्या निर्णयांच्या अनुषंगाने पेसा क्षेत्रातील 17 संवर्गातील पदभरतीबाबत शासन निर्णय दिनांक 11/02/2026 अन्वये मार्गदर्शक सूचना देण्यात आलेल्या आहेत. या सर्व व प्रचलित तरतुदी विचारात घेऊन बिंदुनामावली तपासून घेण्यात यावी. या बाबत संदर्भाधीन (6) व्हीसी मध्ये सविस्तर सूचना देण्यात आलेल्या आहेत.

संदर्भाधीन शासन निर्णय दिनांक 01 जानेवारी, 2026 नुसार राज्यातील स्थानिक स्वराज्य संस्थांच्या प्राथमिक, उच्च प्राथमिक व उच्च माध्यमिक शाळांतील त्या शाळांच्या संचमान्यतेनुसार शैक्षणिक वर्ष 2025-26 अखेर म्हणजे मे 2026 अखेर संभाव्य रिक्त होणारी पदे विचारात घेऊन शासन निर्णय दिनांक 21/06/2023 मध्ये नमूद मर्यादेत शिक्षक अभियोग्यता व बुध्दिमत्ता चाचणी 2025 मधील गुणांकनाच्या आधारे शिक्षक संवर्गातील पदभरतीकरिता शासनाने मान्यता प्रदान केली आहे.

बिंदुनामावलीबाबत तक्रारी प्राप्त असल्यास तक्रारींची शहानिशा करूनच पदभरतीसाठी पवित्र पोर्टलवर जाहिरात देण्याची कार्यवाही करण्यात यावी. तत्पूर्वी संचमान्यतेसंबंधित कार्यवाही 100% पूर्ण करणे व बिंदूनामावली मागासवर्ग कक्षाकडुन तपासून घेणे याबाबत योग्य ती कार्यवाही तात्काळ करावी. तसेच संचमान्यतेची कार्यवाही पूर्ण झाल्यानंतर संदर्भाधीन पत्र क्रमांक 4 अन्वये कळवल्यानुसार सन 2025-26 च्या संचमान्यतेनुसार अतिरिक्त शिक्षक समायोजनाची कार्यवाही करावी.

कोणत्याही प्रवर्गतील उमेदवारांवर अन्याय होऊ नये, यासाठी सामान्य प्रशासन विभागाच्या बिंदुनामावलीबाबत प्रचलित तरतुदी विचारात घेऊन बिंदुनामावलीची कार्यवाही पूर्ण करण्यात यावी.

अशी कार्यवाही करत असताना कार्यरत कर्मचाऱ्यांचा नियुक्तीचा प्रवर्ग योग्य असल्याची खात्री जबाबदार अधिकाऱ्यांनी करावी. कामाचा अनुभव असलेले कर्मचारी अन्य विभागात कार्यरत असतील तर अशा कर्मचाऱ्यांच्या सेवा तात्पुरत्या कालावधीसाठी या कामी घेण्यात याव्यात. तसेच अनुभवी सेवानिवृत्त कर्मचारी यांची देखील आवश्यक तेथे मदत घ्यावी.
शासन निर्णय दिनांक 05/11/2009 मधील तरतुदीनुसार खाजगी शाळांच्या बाबतीत शिक्षणाधिकारी (प्राथमिक)/ (माध्यमिक) यांची प्रथम तपासणी अधिकारी म्हणून वेळीच संस्थांच्या बिंदुनामावलीची तपासणी करून देण्यात यावी.
विभागीय शिक्षण उपसंचालक / शिक्षणाधिकारी (प्राथमिक) / (माध्यमिक) यांच्या कार्यालय स्तरावर बिंदुनामावली तपासणी व पवित्र पोर्टलवरील कार्यवाहीसाठी यापूर्वी दिलेल्या सूचनांनुसार स्थापन केलेल्या विशेष कक्षाकडून कार्यवाही करण्यात यावी. सदर कक्षामध्ये अनुभवी कर्मचारी, तसेच राजपत्रित अधिकारी यांचा समावेश करण्यात यावा.

पवित्र पोर्टलवर रिक्त पदांच्या जाहिराती देण्याची सुविधा दिल्यानंतर बिंदुनामावली न तपासण्याची कारणे नमूद करणे सयुंक्तीक होणार नाही. यासाठी पदे रिक्त असलेल्या सर्व व्यवस्थापनांनी गटनिहाय विषयनिहाय रिक्तपदांची माहिती तसेच बिंदूनामावली तपासल्यानंतर कोणत्या प्रवर्गाची किती रिक्त पदे आहेत इत्यादी वाबतच्या माहितीची पूर्वतयारी करून घ्यावी. यामुळे जाहिरातींसाठी जास्त कालावधी द्यावा लागणार नाही.

आपल्या अधिनस्त शाळांतील शिक्षकांच्या रिक्त पदांची पदभरती वेळेत पूर्ण होण्यासाठी वरील प्रमाणे कार्यवाही पूर्ण करण्याची दक्षता घ्यावी.

Digitally signed by SACHINDRA PRATAP SINGH Date: 23-03-2026 14:35:09

(सचिन्द्र प्रताप सिंह, भा.प्र.से.)
आयुक्त (शिक्षण) महाराष्ट्र राज्य, पुणे-१
प्रत माहितीस्तव सविनय सादरः
१. मा. प्रधान सचिव, शालेय शिक्षण व क्रीडा विभाग, मंत्रालय, मुंबई
२. मा. प्रधान सचिव, ग्राम विकास व पंचायती राज मंत्रालय, मुंबई
प्रत माहितीस्तव व योग्य त्या कार्यवाहीसाठी :
१. शिक्षण संचालक, प्राथमिक शिक्षण संचालनालय, महाराष्ट्र राज्य पुणे ०१
२. शिक्षण संचालक, माध्यमिक व उच्च माध्यमिक, शिक्षण संचालनालय, महाराष्ट्र राज्य पुणे २०१

ALSO READ –

महाराष्ट्र शासन
सहाय्यक आयुक्त, मागासवर्ग कक्ष
विभागीय आयुक्त कार्यालय, कॅम्प अमरावती

क्र. बिंदुना/खाशैसं/ २०२६/प्रक्र/स.म.अ.-२

दिनांक : २७ फेब्रुवारी, २०२६

प्रति,

१) शिक्षण उपसंचालक, अमरावती विभाग अमरावती

२) शिक्षणाधिकारी (प्राथमिक/माध्यमिक) जिल्हा परिषद अमरावती/यवतमाळ/बुलडाणा/अकोला/वाशिम

विषय : सन २०२५-२६ च्या संचमान्यतेनुसार बिंदुनामावली तपासणीबाबत..

🙋 हेही वाचाल – पवित्र पोर्टलद्वारे शिक्षक पदभरतीच्या ऑनलाईन कामकाजास प्रशासकीय मान्यता

उपरोक्त विषयानुसार खाजगी शैक्षणिक संस्थांअंतर्गत अनुदानित/विनाअनुदानित विद्यालये, उच्च माध्यमिक विद्यालयांच्या शिक्षक/शिक्षकेतर संवर्गाचे बिंदुनामावली प्रस्ताव सन २०२५-२६ ची संचमान्यता उपलब्ध नसल्याने सन २०२४-२५ च्या संचमान्यतेनुसार तपासणीकरिता प्राप्त होत आहेत.

🙋 हेही वाचाल – शिक्षकांचे समायोजन करुन त्यांना इतरत्र बदली देऊन त्यांना सेवेमध्ये समायोजित करण्यासंदर्भात शासन निर्णय पीडीएफ प्रत लिंक

मात्र सन २०२५-२६ च्या संचमान्यता माहे डिसेंबर २०२५ मध्येच सर्व शिक्षणाधिकारी यांचे लॉगिनला उपलब्ध झालेल्या असल्याचे मा. शिक्षण संचालक (माध्य व उमावि) म.रा. पूणे यांचे दिनांक ४.२.२०२६ चे पत्रावरुन दिसून येते. त्यानुसार रिक्त/अतिरिक्त पदांची पडताळणी करुन अतिरिक्त शिक्षक / शिक्षकेतर कर्मचा-यांचे समायोजन करण्याबाबत सदर पत्रान्वये निर्देश देण्यात आले आहेत.

🙋 हेही वाचाल – सन २०२५-२६ च्या संच मान्यतेनुसार अतिरिक्त शिक्षक समायोजनाबाबत सन २०२५-२६ समायोजन वेळापत्रक जाणून घ्या या ओळीला स्पर्श करून

आपणास कळविण्यात येते की, चालू भरतीवर्षात पदभरती व समायोजनाचे कार्यवाहीकरिता रिक्त/अतिरिक्त पदांची स्थिती अचूक दर्शविणे आवश्यक आहे. याकरिता सन २०२५-२६ चे संचमान्यतेनुसार बिंदुनामावली अद्यावत करण्याबाबत सर्व शैक्षणिक संस्थांना निर्देश देण्यात यावे व त्यानुसार कार्यवाही करुन बिंदुनामावली प्रस्ताव अंतिम तपासणीकरिता या कार्यालयास सादर करावा. सबब उक्त कार्यवाहीस्तव संस्थेचा प्रस्ताव यासोबत परत करण्यात येत आहे.

संच मान्यता अपडेट जाणून घ्या या ओळीला स्पर्श करून

 सहपत्र- वरीलप्रमाणे पीडीएफ प्रत लिंक 

Digitally signed by

VAISHALI RAMKRUSHNA PATHARE

सहाय्यक आयुक्त (मा.व.क.)

अमरावती विभाग, अमरावती

प्रत,
अध्यक्ष/सचिव,

🙋 हे वाचाल – पवित्र पोर्टलमार्फत शिक्षक पदभरतीच्या कार्यपध्दतीमध्ये आवश्यक सुधारणा करण्याबाबत

ALSO READ 👇

बिंदुनामावली तपासणी व आरक्षण निश्चितीबाबत.

दिनांक :- ४ डिसेंबर, २०२५.

    शासन परिपत्रक

प्रस्तावना:-
राज्यातील विविध संवर्गाच्या बिंदूनामावली तपासणी व आरक्षण निश्चितीचे प्रस्ताव मागासवर्ग कक्षास प्राप्त होत असतात. मात्र, बऱ्याच प्रस्तावांसह सादर करण्यात येत असलेल्या बिंदूनामावल्यांमध्ये नियुक्ती प्राधिकाऱ्यांकडून अचूक नोंदी घेण्यात येत नसल्याचे निदर्शनास आले आहे. त्यामुळे नियुक्ती प्राधिकाऱ्याकडून प्राप्त झालेल्या बिंदुनामावल्यांच्या तपासणीमध्ये मागासवर्ग कक्षाकडून त्रुटी उपस्थित होतात. प्रस्तावातील माहिती अचूक नसल्याच्या कारणास्तव बिंदूनामावली तपासणीमध्ये आणि नियुक्ती प्राधिकाऱ्यांकडून त्रुटीपूर्तता करण्यासाठी लागणारा कालावधी यामुळे प्रस्तावांची परिपूर्ण तपासणी करण्यास विलंब होतो. परिणामी, मागासवर्ग कक्षाकडून बिंदूनामावली तपासणीस उशीर होतो असा समज होतो. सबब बिंदुनामावली तपासण्यासाठी विलंब होऊ नये व पदभरती जलद गतीने व्हावी या दृष्टीने शासन खालीलप्रमाणे सूचना देत आहे.

१. सामान्य प्रशासन विभागाच्या दि. २९/०३/१९९७ व दि. १८/१०/१९९७ रोजीच्या शासन निर्णयान्वये सरळसेवा व पदोन्नतीची बिंदूनामावली ठेवण्याबाबतच्या सूचना निर्गमित करण्यात आलेल्या आहेत. तद्नंतर सद्य:स्थितीत सामान्य प्रशासन विभागाच्या दि. २७/०२/२०२४ व दि.६/०३/२०२४ रोजीच्या शासन निर्णयान्वये सरळसेवेसाठी बिंदुनामावली ठेवण्याबाबत तरतूद करण्यात आली आहे.

२. त्यानुसार सर्व नियुक्ती प्राधिकारी यांनी त्यांच्या अखत्यारितील संवर्गनिहाय बिंदुनामावल्या तयार करणे व त्या बिंदुनामावल्यांची सामान्य प्रशासन विभाग, शासन परिपत्रक दि. ५/११/२००९ मधील तरतूदींनुसार मागासवर्ग कक्षाकडून तपासणी करून घेणे आवश्यक आहे.

३. सामान्य प्रशासन विभाग, शासन पत्र दि. २२/०७/२०१६ अन्वये बिंदुनामावलीचा नमुना निश्चित करून देण्यात आलेला आहे. त्यानुसार नियुक्ती प्राधिकारी यांनी विहीत नमुन्यात बिंदुनामावली तयार करून संबंधित रकान्यांमध्ये उचित नोंदी घेणे आवश्यक आहे.

४. प्रत्येक संवर्गाची बिंदूनामावली तयार करण्याची जबाबदारी संबंधित नियुक्ती प्राधिकाऱ्याची राहिल. नियुक्ती प्राधिकारी यांनी त्यांच्या आस्थापनेवरील अधिकारी/कर्मचारी (MAKER) यांचेकडून संबंधित कागदपत्रांच्या आधारे अचूक बिंदूनामावली तयार करून घ्यावी. तयार केलेल्या विविध संवर्गाच्या बिंदुनामावल्या नियुक्ती प्राधिकारी यांनी त्यांच्या कार्यालयातील इतर अधिकारी (CHECKER) यांना तपासणीसाठी वाटून द्याव्यात. तपासणीअंती सदर अधिकाऱ्यांनी बिंदुनामावलीच्या शेवटी बिंदू नामावली मधील सर्व नोंदी नियुक्ती पत्र, जातीचा दाखला, जात वैधता प्रमाणपत्र इ. कागदपत्रांवरून तपासल्या असून त्या नोंदी बरोबर आहेत.” असे प्रमाणित करून त्याखाली त्यांचे नाव लिहून स्वाक्षरी करावी. बिंदुनामावलीतील नोंदींमध्ये काही चुका आढळल्यास संबंधित तपासणी अधिकाऱ्यावर जबाबदारी निश्चित करावी.

५. अधिकाऱ्यांकडून बिंदुनामावली तपासणी केल्यानंतर प्रत्येक संवर्गातील किमान एक दोन कर्मचाऱ्यांच्या नोंदींची तपासणी नियुक्ती प्राधिकारी यांनी करून बिंदूनामावल्यांतील नोंदी अचूक असल्याची खात्री झाल्यानंतर सदर बिंदुनामावल्या तपासणीसाठी संबंधित मागासवर्ग कक्षाकडे पाठवाव्यात.

६. उमेदवाराची ज्या प्रवर्गातून नियुक्तीसाठी शिफारस करण्यात आली आहे त्या प्रवर्गाच्या बिंदूवर त्याचा बिंदुनामावलीमध्ये समावेश करणे आवश्यक आहे. तसेच, मागासवर्गीय उमेदवाराचे जात प्रमाणपत्र व जातवैधता प्रमाणपत्र याचा क्रमांक व दिनांक याची अचूक नोंद बिंदूनामावलीमध्ये घेणे आवश्यक आहे. यामध्ये काही चुका झाल्यास संबंधित नियुक्ती प्राधिकारी यांना जबाबदार धरण्यात येईल.

७. बिंदुनामावलीमध्ये चुकीच्या नोंदी घेतल्या गेल्यास, आरक्षण निश्चिती अचूक होणार नाही आणि त्यामुळे आरक्षण कायद्याचा भंग होईल. तसेच, बिंदूनामावलीवर आक्षेपही उपस्थित होऊ शकतात. त्यामुळे यापुढे बिंदुनामावलीमध्ये अचूक नोंदी घेऊन व बिंदुनामावली प्रमाणित करूनच त्या तपासणीसाठी मागासवर्ग कक्षास सादर करण्यात येतील याची नियुक्ती प्राधिकारी यांनी दक्षता घ्यावी. यानुसार कार्यवाही न केल्यास बिंदुनामावलीतील चुकीच्या नोंदी व त्यानुषंगाने उपस्थित होणाऱ्या बाबी/न्यायालयीन प्रकरणे याकरिता नियुक्ती प्राधिकारी पूर्णतः जबाबदार राहतील,

८. वरील कार्यपध्दतीप्रमाणे कार्यवाही झाल्यास मागासवर्ग कक्षास बिंदूनामावलीची तपासणी व आरक्षणनिश्चिती करणे सुलभ होऊन तपासणीसाठी होणारा विलंब टाळता येईल.

सदर शासन परिपत्रक महाराष्ट्र शासनाच्या www.maharashtra.gov.in या संकेतस्थळावर उपलब्ध करण्यात आले असून त्याचा सांकेतांक २०२५१२०४१६२९४९६५०७ असा आहे. है शासन परिपत्रक डिजीटल स्वाक्षरीने साक्षांकित करुन काढण्यात येत आहे.

महाराष्ट्राचे राज्यपाल यांच्या आदेशानुसार व नांवाने,

शासन निर्णय पीडीएफ प्रत लिंक

उप सचिव, महाराष्ट्र शासन
महाराष्ट्र शासन
सामान्य प्रशासन विभाग,
शासन परिपत्रक क्रमांक: संकीर्ण-२०२५/प्र.क्र.ई-१४५०९८९/आरक्षण-३
मंत्रालय, मुंबई- ४०० ०३२.
प्रत,
१. सर्व अपर मुख्य सचिव/प्रधान सचिव/सचिव सर्व प्रशासकीय विभाग, मंत्रालय, मुंबई यांना विनंती करण्यात येते की, त्यांनी सदर शासन परिपत्रक त्यांच्या अधिपत्याखालील सर्व आस्थापनांच्या निदर्शनास आणावे.

२. सर्व विभागीय आयुक्त, विभागीय आयुक्त कार्यालय यांना माहितीसाठी अग्रेषित.

३. सर्व सहाय्यक आयुक्त (मागासवर्ग कक्ष), विभागीय आयुक्त कार्यालय यांना माहितीसाठी व

आवश्यक कार्यवाहीसाठी अग्रेषित.

४. निवड नस्ती (आरक्षण-३)